← エクスプローラーへ戻る

本草項目

椰子

確認状態:解析確認済み主張の状態:臨床的主張なし抜粋を表示可能

原文ガイド

原文引用・自動区分

《本草綱目》 に収録された「椰子」の記載です。以下は原文の引用で、現代語訳や臨床推奨ではありません。

本文を読む

椰子(宋開寳) 校正(自木部移入此)釋名越王頭(綱目)胥餘(時珍曰按嵇含南方草木狀云相傳林邑王與越王有怨使刺)(客乗其醉取其首懸於樹化為椰子其核猶有兩眼故俗謂之越王頭而其漿猶如酒也此說雖謬而俗)(傳以為口實南人稱其君長為爺則椰名葢取於爺義也相如上林賦作胥餘或作胥耶)集解(志曰椰子生安南樹如棕櫚子中有漿飲之得醉頌曰椰子嶺南州郡皆有之郭義恭廣志云)(木似桄榔無枝條高丈餘葉在木末如束蒲其實大如瓠垂於枝間如掛物然實外有粗皮如㯶包皮内)(有堅殻圓而㣲長殻内有膚白如猪膚厚半寸許味如胡桃膚内褁漿四五合如乳飲之冷而動氣醺人)(殻可…

前後の文脈や異体字を含め、原文で確認してください。

収録原文をすべて読む・出典を確認する ↓

ここは冒頭の抜粋です。下の原文欄は省略していません。

別名で資料を探す:越王頭 →胥餘 →

出典と原文

典籍・出典
《本草綱目》
分類・所在
卷三十一
記録上の別名
越王頭、胥餘
利用条件
オープンライセンス
椰子(宋開寳) 校正(自木部移入此)釋名越王頭(綱目)胥餘(時珍曰按嵇含南方草木狀云相傳林邑王與越王有怨使刺)(客乗其醉取其首懸於樹化為椰子其核猶有兩眼故俗謂之越王頭而其漿猶如酒也此說雖謬而俗)(傳以為口實南人稱其君長為爺則椰名葢取於爺義也相如上林賦作胥餘或作胥耶)集解(志曰椰子生安南樹如棕櫚子中有漿飲之得醉頌曰椰子嶺南州郡皆有之郭義恭廣志云)(木似桄榔無枝條高丈餘葉在木末如束蒲其實大如瓠垂於枝間如掛物然實外有粗皮如㯶包皮内)(有堅殻圓而㣲長殻内有膚白如猪膚厚半寸許味如胡桃膚内褁漿四五合如乳飲之冷而動氣醺人)(殻可為器肉可糖煎寄逺作果甚佳珣曰按劉欣期交州記云椰樹狀若海㯶實大如椀外有粗皮如大)(腹子荳蔲之類内有漿似酒飲之不醉生雲南者亦好宗奭曰椰子開之有汁白色如乳如酒極香别是)(一種氣味强名為酒中有白瓠形圎如栝樓上起細壠亦白色而㣲虚其紋若婦人裙褶味亦如汁與着)(殻一重白肉皆可糖煎為果其殻可為酒器如酒中有毒則酒沸起或裂破今人漆其裏即失用椰子之)(意時珍曰椰子乃果中之大者其樹初栽時用鹽置根下則易發木至斗大方結實大者三四圍高五六)(丈木似桄榔㯽榔之屬通身無枝其葉在木頂長四五尺直聳指天狀如棕櫚勢如鳳尾二月開花成穗)(出於葉間長二三尺大如五斗器仍連着實一穗數枚小者如栝樓大者如寒𤓰長七八寸徑四五寸懸)(着樹端六七月熟有粗皮包之皮内有核圎而黒潤甚堅硬厚二三分殻内有白肉瓤如凝雪味甘美如)(牛乳瓤肉空處有漿數合鑽蔕傾出清美如酒若久者則混濁不佳矣其殻磨光有斑纈㸃紋横破之可)(作壺爵縱破之可作瓢杓也又唐史言番人以其花造酒飲之亦醉也類書有青田核樹頭酒嚴樹酒皆)(椰酒椰花之類並附于左)附録青田核(崔豹古今注云烏孫國有青田核狀如核桃不知其樹核大如數斗剖之盛水)(則變酒味甚醇美飲盡隨即注水隨盡隨成但不可久久則苦澀耳謂之青田酒漢末蜀王劉璋會得之)樹頭酒(寰宇志云緬甸在滇南有樹頭椶高五六丈結實如椰子上人以鑵盛麴懸于實下劃其)(實汁流于鑵中以成酒名樹頭酒或不用麴惟取汁熬為白糖其樹即貝樹也緬人取其葉寫書)嚴樹酒(一統志云瓊州有嚴樹搗其皮葉浸以清水和以粳釀或入石榴花葉數日成酒能醉人又梁)(書云頓遜國有酒樹似安石榴取花汁貯盃中數日成酒葢此類也又有文章草可以成酒)椰子瓤氣味甘平無毒主治益氣(開寳)治風(汪頴)食之不饑令人面澤(時珍志出異物)椰子漿氣味甘温無毒(珣曰多食冷而動氣時珍曰其性熱故飲之者多昏如醉)(狀異物志云食其肉則不饑飲其漿則増渴)主治止消渴塗頭益髪令黒(開寳)治吐血水腫去風熱(李珣)發明(震亨曰椰子生海南極熱之地土人賴此解夏月毒渴天之生物各因其材也)椰子皮修治(頌曰不拘時月采其根皮入藥炙用一云其實皮亦可用)氣味苦平無毒主治止血療鼻衂吐逆霍亂煮汁飲之(開寳)治卒心痛燒存性研以新汲水服一錢極驗(時珍方出龔氏)殻主治楊梅瘡筋骨痛燒存性臨時炒熱以滚酒泡服二三錢暖覆取汗其痛即止神驗(時珍)
原典を開く ↗

この資料から分かること・次に調べること

歴史的記載の比較

現在読んでいるのは 《本草綱目》 の1項目です。同名の別資料と照合し、用途や別名の違いを調べられます。

同名の資料を検索 →

方剤とのつながり

本項目には方剤の関連付けがまだありません。使用方剤が存在しないという意味ではありません。

臨床研究・安全性

この本草項目では現代研究・安全性評価をまだ整理していません。研究が存在しない、安全に使える、と判断することはできません。

収録済み現代資料を名称検索 →現時点では名称・文献タイトルの照合で、網羅的な文献検索ではありません。

日本語名称と検索

この項目には、出典と照合済みの日本語名称がまだありません。

自動生成された検索用の読み(10 候補)

漢字の読みを機械的に組み合わせた検索候補です。収載された日本語生薬名ではなく、基原同一性・方剤使用・臨床有効性を証明しません。複数の読みは複数の独立した証拠ではありません。

専門家向け:名称データの監査

原データの区分・確認状態・制限・生成方法を保持しています。未翻訳の技術情報を含みます。

ヤオトコ
{
  "id": "jp-name-c80de11ad6902ac7d32e1bc080360ffc220900982f66657435f3cd4ff4f65969",
  "term": "ヤオトコ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-b366436f0689516fbfc9b557da7b527f8d82ab761381d7f20d7811d62944722e"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "椰子",
    "truncated": false
  }
}
ヤコ
{
  "id": "jp-name-242cb11d1e81804563abab48de5245590456b9d69a96fc8630f5d3475e342548",
  "term": "ヤコ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-b366436f0689516fbfc9b557da7b527f8d82ab761381d7f20d7811d62944722e"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "椰子",
    "truncated": false
  }
}
ヤシ
{
  "id": "jp-name-ddcb7531fbfdc106f8959f34c08ef232eb5976e8300386321330388b7ca23c6c",
  "term": "ヤシ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-b366436f0689516fbfc9b557da7b527f8d82ab761381d7f20d7811d62944722e"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "椰子",
    "truncated": false
  }
}
ヤシオトコ
{
  "id": "jp-name-c84ac1416870c545a4635b40f300289cc3546131f995dd86604bfe43e3796e12",
  "term": "ヤシオトコ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-b366436f0689516fbfc9b557da7b527f8d82ab761381d7f20d7811d62944722e"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "椰子",
    "truncated": false
  }
}
ヤシコ
{
  "id": "jp-name-f2bcfb0c1f4bb03dde5d465dedc1eddeff9b392738ccda14238cefae5e0902e6",
  "term": "ヤシコ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-b366436f0689516fbfc9b557da7b527f8d82ab761381d7f20d7811d62944722e"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "椰子",
    "truncated": false
  }
}
ヤシシ
{
  "id": "jp-name-557a41a349c8b7e437a4d7836bc7db54e61526f2310260fb1c5a2736796c4129",
  "term": "ヤシシ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-b366436f0689516fbfc9b557da7b527f8d82ab761381d7f20d7811d62944722e"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "椰子",
    "truncated": false
  }
}
ヤシス
{
  "id": "jp-name-2cdaffac13134f1397474b6908e7d893933459faa080566daf665db08399516f",
  "term": "ヤシス",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-b366436f0689516fbfc9b557da7b527f8d82ab761381d7f20d7811d62944722e"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "椰子",
    "truncated": false
  }
}
ヤシミ
{
  "id": "jp-name-0576caa819eafbc5f4345cd9036b1c27a182e92dbb37f6a449f32a722132c83b",
  "term": "ヤシミ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-b366436f0689516fbfc9b557da7b527f8d82ab761381d7f20d7811d62944722e"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "椰子",
    "truncated": false
  }
}
ヤス
{
  "id": "jp-name-859024354197ccf1e599f40a3d0a4b34a0224d40d46bb41e5fa9143f62e95a1d",
  "term": "ヤス",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-b366436f0689516fbfc9b557da7b527f8d82ab761381d7f20d7811d62944722e"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "椰子",
    "truncated": false
  }
}
ヤミ
{
  "id": "jp-name-5e2d8399403276dd82028a37daf483d2e10917ccde678597d2e25e87da80214e",
  "term": "ヤミ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-b366436f0689516fbfc9b557da7b527f8d82ab761381d7f20d7811d62944722e"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "椰子",
    "truncated": false
  }
}
技術的な追跡情報

以下は監査と再現のための情報です。通常の閲覧では理解する必要はありません。

収録データの証拠範囲
  • 記録上の名称と別名は文字資料であり、現代の生薬基原を同定するものではありません。
  • この項目から処方適応や臨床的有効性の主張は作成されていません。
出典レコード ID
bencao-gangmu-kanripo-wyg
原始ファイルのバイト位置
33,488原始デジタルファイル内で本文を正確に特定するための値で、頁・用量・評価点ではありません。
原始ファイル SHA-256
b366436f0689516fbfc9b557da7b527f8d82ab761381d7f20d7811d62944722e