← 返回探索器

本草条目

溪鬼蟲

复核状态:解析复核完成结论状态:未建立临床结论可显示摘录

先读懂这条记录

原文摘读 · 自动分段

这里展示的是《本草綱目》中“溪鬼蟲”的记载。下面按原文线索帮助阅读,不把古籍记载改写成现代疗效结论。

原文摘读

溪鬼蟲(拾遺)釋名射工(拾遺)射影(詩疏)水弩(同)抱槍(雜俎)含沙(詩註)短狐(廣雅)水狐(𤣥記)蜮(音或勢時珍曰此蟲足角如弩以氣為矢因水 含沙以射人影成病故有射弩諸)(名酉陽雜俎謂之抱槍云大如蛣蜣腹下足刺似槍螫人有毒也𤣥中記云視其形蟲也見其氣鬼也其)(頭喙如狐也五行傳云南方淫惑之氣所生故謂之蜮詩云如鬼如蜮則不可得即此物也)集解(藏器曰射工出南方有溪毒處山林間大如雞子形似蛣蜣頭有一角長寸餘角上有四岐黒)(甲下有翅能飛六七月取之沙氣多短狐則生鸀鳿鸂鶒之屬治之慎㣲曰𤣥中記云水狐蟲長三四寸)(其色黒廣寸許背上有…

结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。

阅读全部收录原文,核对出处 ↓

导读仅摘取开头部分;下方原文栏不作截断。

来源与原文

典籍或来源
《本草綱目》
所在部类
卷四十二
记录别名
射工、射影、水弩、抱槍、含沙、短狐、水狐、蜮
使用权限
开放许可
溪鬼蟲(拾遺)釋名射工(拾遺)射影(詩疏)水弩(同)抱槍(雜俎)含沙(詩註)短狐(廣雅)水狐(𤣥記)蜮(音或勢時珍曰此蟲足角如弩以氣為矢因水 含沙以射人影成病故有射弩諸)(名酉陽雜俎謂之抱槍云大如蛣蜣腹下足刺似槍螫人有毒也𤣥中記云視其形蟲也見其氣鬼也其)(頭喙如狐也五行傳云南方淫惑之氣所生故謂之蜮詩云如鬼如蜮則不可得即此物也)集解(藏器曰射工出南方有溪毒處山林間大如雞子形似蛣蜣頭有一角長寸餘角上有四岐黒)(甲下有翅能飛六七月取之沙氣多短狐則生鸀鳿鸂鶒之屬治之慎㣲曰𤣥中記云水狐蟲長三四寸)(其色黒廣寸許背上有甲厚三分其口有角向前如弩以氣射人去二三歩即中人十死六七也博物志)(云射工江南山溪水中甲蟲也長一二寸口有弩形以氣射人影令人發瘡不治殺人周禮壼涿氏掌除)(水蟲以抱土之鼔驅之以禁石投之即此物也時珍曰射工長二三寸廣寸許形扁前濶後狹頗似蟬狀)(故抱樸子言其狀如鳴蜩也腹軟背硬如鱉負甲黒色故陸機言其形如鱉也六七月甲下有翅能飛作)(鉍鉍聲濶頭尖喙有二骨眼其頭目醜黒如狐如鬼喙頭有尖角如爪長一二分有六足如蟹足二足在)(喙下大而一爪四足在腹下小而岐爪或時雙屈前足抱拱其喙正如横弩上矢之狀冬則蟄於谷間所)(居之處大雪不積氣起如蒸掘下一尺可得隂乾留用蟾蜍鴛鴦能食之鵞鴨能辟之故禽經云鵞飛則)(蜮沉又有水虎亦水狐之類有鬼彈乃溪毒之類葛洪所謂溪毒似射工而無物者皆此屬也並附之)附錄水虎(時珍曰襄沔記云中廬縣有涑水注沔中有物如三四嵗小兒甲如鱗鯉射不能入)(秋曝沙上膝頭似虎掌爪常没水出膝示人小兒弄之便咬人人生得者摘其鼻可小小使之名曰水虎)鬼彈(又按南中志云永昌郡有禁水惟十一二月可渡餘月則殺人其氣有惡物作聲不見其形中)(人則青爛名曰鬼彈)角主治帶之辟溪毒(藏器)隂乾為末佩之亦辟射工毒(時珍子出抱樸)發明(時珍曰按葛洪肘後方云溪毒中人一名中水一名中溪一名水病似射工而無物春月多病)(之頭痛惡寒狀如傷寒二三日則腹中生蟲食人下部漸蝕五臟注下不禁雖良醫不能療也初得則下)(部若有瘡正赤如截肉為陽毒最急若瘡如蟲囓為隂毒小緩皆殺人不過二十日方家用藥與傷寒温)(病相似或以小蒜煮湯浴之及諸藥方又云江南射工毒蟲在山間水中人行或浴則此蟲含沙射人形)(影則病有四種初得皆如傷寒或似中惡一種遍身有黒黶子四邊悉赤犯之如刺一種作瘡久即穿䧟)(一種突起如石一種如火灼熛瘡也療之並有方法王允論衡云短狐含太陽毒氣而生故有弓矢射人)(中人如火灼也)
打开原始来源 ↗

这份资料能说明什么?

比较历代记载

当前是一份《本草綱目》的条目。可以与其他来源的同名记录对读,比较用途、别名和文字差异。

检索同名资料 →

追查相关方剂

本条目尚未关联方剂,不代表没有方剂使用它。目前不能据此列出已核实的处方。

临床研究与安全性

本草条目中尚未整理现代研究与安全性评估。这里的“未整理”不代表没有研究,也不代表已证实安全。

按名称查已收录现代资料 →当前匹配名称及文献标题,不是全面文献检索,可能没有命中。

日文名称与检索

本条目尚无有来源且已复核的日文名称。

自动生成的检索读音(12 个候选)

这些是按汉字读音组合的生成读音候选,不是已收录的日文药名,不证明基原等同性、方剂使用或临床有效性。多个读音不是多份独立证据。

专业审查:名称来源与生成记录

保留原始分类、复核状态、限制及生成方法;以下含未翻译的技术数据。

ケイオニキ
{
  "id": "jp-name-f113beb277d071362b69eb808380e16850786f1de0c57c1508e7d5d1361e47b7",
  "term": "ケイオニキ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
ケイオニチュウ
{
  "id": "jp-name-8073e2a82c041da459994167c79e042f2bc0ee82aa72e8290aafd4a9d89a44e2",
  "term": "ケイオニチュウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
ケイオニムシ
{
  "id": "jp-name-062f0586b51e6447307c1aab549d08bc5ecc363d6cd1f6acd5dcaabd0edf9eff",
  "term": "ケイオニムシ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
ケイキキ
{
  "id": "jp-name-bedf59b32b33ac88c52e76594685885ff921b01f8b779b13dfaebc79c14bfa59",
  "term": "ケイキキ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
ケイキチュウ
{
  "id": "jp-name-bac6c9cbdb39fa675cabfa1f5a89e0337c6a24cb140ba628594085363c45b2b1",
  "term": "ケイキチュウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
ケイキムシ
{
  "id": "jp-name-325b7e60c1088ffdb671e6e9eb526fed2022682a84712a5a33f64cb9f5c1f3ad",
  "term": "ケイキムシ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
タニオニキ
{
  "id": "jp-name-0c3e78dc0bea2cd9b4c3315e7f6bc6b0253c9c4728e362c7ebc986d4a74901a8",
  "term": "タニオニキ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
タニオニチュウ
{
  "id": "jp-name-86ca57c1f975165b8ff3705d9eedb4989e2030f990ec5fd71a369618bec6e2cc",
  "term": "タニオニチュウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
タニオニムシ
{
  "id": "jp-name-1f175947c066122624f24d74158d999a4f2def10f1ee6c5a0c31b2b6c6ea989d",
  "term": "タニオニムシ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
タニキキ
{
  "id": "jp-name-4c8d21d8be6db8c4a35d222d2d247c99891d068bbb76f0bf76cf19a1fac74efa",
  "term": "タニキキ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
タニキチュウ
{
  "id": "jp-name-1a782ba7e6a1b193740fb14c55938e455f9199ef76cad35e965ccaa2b8d818b5",
  "term": "タニキチュウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
タニキムシ
{
  "id": "jp-name-844b28521601223f5bedb105171150cdd40be81dbd514a67f56ed5e91ec634e9",
  "term": "タニキムシ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
技术溯源信息

以下字段供审计与复现使用,一般阅读时无需理解。

原始记录的证据边界
  • 记录中的名称与别名属于文字证据,不能据此确认现代药材基原。
  • 该条目尚未建立方剂适应证或临床有效性结论。
来源记录 ID
bencao-gangmu-kanripo-wyg
原始文件字节位置
46,238用于在原始数字文件中精确定位这段文字,不是页码、剂量或评分。
原始文件 SHA-256
a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4