← エクスプローラーへ戻る

本草項目

溪鬼蟲

確認状態:解析確認済み主張の状態:臨床的主張なし抜粋を表示可能

原文ガイド

原文引用・自動区分

《本草綱目》 に収録された「溪鬼蟲」の記載です。以下は原文の引用で、現代語訳や臨床推奨ではありません。

本文を読む

溪鬼蟲(拾遺)釋名射工(拾遺)射影(詩疏)水弩(同)抱槍(雜俎)含沙(詩註)短狐(廣雅)水狐(𤣥記)蜮(音或勢時珍曰此蟲足角如弩以氣為矢因水 含沙以射人影成病故有射弩諸)(名酉陽雜俎謂之抱槍云大如蛣蜣腹下足刺似槍螫人有毒也𤣥中記云視其形蟲也見其氣鬼也其)(頭喙如狐也五行傳云南方淫惑之氣所生故謂之蜮詩云如鬼如蜮則不可得即此物也)集解(藏器曰射工出南方有溪毒處山林間大如雞子形似蛣蜣頭有一角長寸餘角上有四岐黒)(甲下有翅能飛六七月取之沙氣多短狐則生鸀鳿鸂鶒之屬治之慎㣲曰𤣥中記云水狐蟲長三四寸)(其色黒廣寸許背上有…

前後の文脈や異体字を含め、原文で確認してください。

収録原文をすべて読む・出典を確認する ↓

ここは冒頭の抜粋です。下の原文欄は省略していません。

出典と原文

典籍・出典
《本草綱目》
分類・所在
卷四十二
記録上の別名
射工、射影、水弩、抱槍、含沙、短狐、水狐、蜮
利用条件
オープンライセンス
溪鬼蟲(拾遺)釋名射工(拾遺)射影(詩疏)水弩(同)抱槍(雜俎)含沙(詩註)短狐(廣雅)水狐(𤣥記)蜮(音或勢時珍曰此蟲足角如弩以氣為矢因水 含沙以射人影成病故有射弩諸)(名酉陽雜俎謂之抱槍云大如蛣蜣腹下足刺似槍螫人有毒也𤣥中記云視其形蟲也見其氣鬼也其)(頭喙如狐也五行傳云南方淫惑之氣所生故謂之蜮詩云如鬼如蜮則不可得即此物也)集解(藏器曰射工出南方有溪毒處山林間大如雞子形似蛣蜣頭有一角長寸餘角上有四岐黒)(甲下有翅能飛六七月取之沙氣多短狐則生鸀鳿鸂鶒之屬治之慎㣲曰𤣥中記云水狐蟲長三四寸)(其色黒廣寸許背上有甲厚三分其口有角向前如弩以氣射人去二三歩即中人十死六七也博物志)(云射工江南山溪水中甲蟲也長一二寸口有弩形以氣射人影令人發瘡不治殺人周禮壼涿氏掌除)(水蟲以抱土之鼔驅之以禁石投之即此物也時珍曰射工長二三寸廣寸許形扁前濶後狹頗似蟬狀)(故抱樸子言其狀如鳴蜩也腹軟背硬如鱉負甲黒色故陸機言其形如鱉也六七月甲下有翅能飛作)(鉍鉍聲濶頭尖喙有二骨眼其頭目醜黒如狐如鬼喙頭有尖角如爪長一二分有六足如蟹足二足在)(喙下大而一爪四足在腹下小而岐爪或時雙屈前足抱拱其喙正如横弩上矢之狀冬則蟄於谷間所)(居之處大雪不積氣起如蒸掘下一尺可得隂乾留用蟾蜍鴛鴦能食之鵞鴨能辟之故禽經云鵞飛則)(蜮沉又有水虎亦水狐之類有鬼彈乃溪毒之類葛洪所謂溪毒似射工而無物者皆此屬也並附之)附錄水虎(時珍曰襄沔記云中廬縣有涑水注沔中有物如三四嵗小兒甲如鱗鯉射不能入)(秋曝沙上膝頭似虎掌爪常没水出膝示人小兒弄之便咬人人生得者摘其鼻可小小使之名曰水虎)鬼彈(又按南中志云永昌郡有禁水惟十一二月可渡餘月則殺人其氣有惡物作聲不見其形中)(人則青爛名曰鬼彈)角主治帶之辟溪毒(藏器)隂乾為末佩之亦辟射工毒(時珍子出抱樸)發明(時珍曰按葛洪肘後方云溪毒中人一名中水一名中溪一名水病似射工而無物春月多病)(之頭痛惡寒狀如傷寒二三日則腹中生蟲食人下部漸蝕五臟注下不禁雖良醫不能療也初得則下)(部若有瘡正赤如截肉為陽毒最急若瘡如蟲囓為隂毒小緩皆殺人不過二十日方家用藥與傷寒温)(病相似或以小蒜煮湯浴之及諸藥方又云江南射工毒蟲在山間水中人行或浴則此蟲含沙射人形)(影則病有四種初得皆如傷寒或似中惡一種遍身有黒黶子四邊悉赤犯之如刺一種作瘡久即穿䧟)(一種突起如石一種如火灼熛瘡也療之並有方法王允論衡云短狐含太陽毒氣而生故有弓矢射人)(中人如火灼也)
原典を開く ↗

この資料から分かること・次に調べること

歴史的記載の比較

現在読んでいるのは 《本草綱目》 の1項目です。同名の別資料と照合し、用途や別名の違いを調べられます。

同名の資料を検索 →

方剤とのつながり

本項目には方剤の関連付けがまだありません。使用方剤が存在しないという意味ではありません。

臨床研究・安全性

この本草項目では現代研究・安全性評価をまだ整理していません。研究が存在しない、安全に使える、と判断することはできません。

収録済み現代資料を名称検索 →現時点では名称・文献タイトルの照合で、網羅的な文献検索ではありません。

日本語名称と検索

この項目には、出典と照合済みの日本語名称がまだありません。

自動生成された検索用の読み(12 候補)

漢字の読みを機械的に組み合わせた検索候補です。収載された日本語生薬名ではなく、基原同一性・方剤使用・臨床有効性を証明しません。複数の読みは複数の独立した証拠ではありません。

専門家向け:名称データの監査

原データの区分・確認状態・制限・生成方法を保持しています。未翻訳の技術情報を含みます。

ケイオニキ
{
  "id": "jp-name-f113beb277d071362b69eb808380e16850786f1de0c57c1508e7d5d1361e47b7",
  "term": "ケイオニキ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
ケイオニチュウ
{
  "id": "jp-name-8073e2a82c041da459994167c79e042f2bc0ee82aa72e8290aafd4a9d89a44e2",
  "term": "ケイオニチュウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
ケイオニムシ
{
  "id": "jp-name-062f0586b51e6447307c1aab549d08bc5ecc363d6cd1f6acd5dcaabd0edf9eff",
  "term": "ケイオニムシ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
ケイキキ
{
  "id": "jp-name-bedf59b32b33ac88c52e76594685885ff921b01f8b779b13dfaebc79c14bfa59",
  "term": "ケイキキ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
ケイキチュウ
{
  "id": "jp-name-bac6c9cbdb39fa675cabfa1f5a89e0337c6a24cb140ba628594085363c45b2b1",
  "term": "ケイキチュウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
ケイキムシ
{
  "id": "jp-name-325b7e60c1088ffdb671e6e9eb526fed2022682a84712a5a33f64cb9f5c1f3ad",
  "term": "ケイキムシ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
タニオニキ
{
  "id": "jp-name-0c3e78dc0bea2cd9b4c3315e7f6bc6b0253c9c4728e362c7ebc986d4a74901a8",
  "term": "タニオニキ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
タニオニチュウ
{
  "id": "jp-name-86ca57c1f975165b8ff3705d9eedb4989e2030f990ec5fd71a369618bec6e2cc",
  "term": "タニオニチュウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
タニオニムシ
{
  "id": "jp-name-1f175947c066122624f24d74158d999a4f2def10f1ee6c5a0c31b2b6c6ea989d",
  "term": "タニオニムシ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
タニキキ
{
  "id": "jp-name-4c8d21d8be6db8c4a35d222d2d247c99891d068bbb76f0bf76cf19a1fac74efa",
  "term": "タニキキ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
タニキチュウ
{
  "id": "jp-name-1a782ba7e6a1b193740fb14c55938e455f9199ef76cad35e965ccaa2b8d818b5",
  "term": "タニキチュウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
タニキムシ
{
  "id": "jp-name-844b28521601223f5bedb105171150cdd40be81dbd514a67f56ed5e91ec634e9",
  "term": "タニキムシ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "溪鬼蟲",
    "truncated": false
  }
}
技術的な追跡情報

以下は監査と再現のための情報です。通常の閲覧では理解する必要はありません。

収録データの証拠範囲
  • 記録上の名称と別名は文字資料であり、現代の生薬基原を同定するものではありません。
  • この項目から処方適応や臨床的有効性の主張は作成されていません。
出典レコード ID
bencao-gangmu-kanripo-wyg
原始ファイルのバイト位置
46,238原始デジタルファイル内で本文を正確に特定するための値で、頁・用量・評価点ではありません。
原始ファイル SHA-256
a2055b7b5de01609aa3f06bc1e2f913a31b227b48f6c5eb2455627e3771c56b4