原文摘读
大燥,回阳,补肾命火,逐风寒湿 辛甘有毒,大热纯阳。
结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。
本草条目
这里展示的是《本草備要》中“附子”的记载。下面按原文线索帮助阅读,不把古籍记载改写成现代疗效结论。
大燥,回阳,补肾命火,逐风寒湿 辛甘有毒,大热纯阳。
结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。
其性浮而不沉,其用走而不守,通行十二经,无所不至。
结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。
能引补气药以复散之元阳,引补血药以滋不足之真阴,引发散药开腠理,以逐在表之风寒(同干姜、桂枝,温经散寒发汗),引温暖药达下焦,以祛在里之寒湿(能引火下行,亦有津调贴足心者。
结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。
入八味丸内,亦从地黄等补阴)。
结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。
治三阴伤寒(吴绶曰∶附子阴证要药。
结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。
凡伤寒传变三阴,中寒夹阴,身虽大热,而脉沉细者;或厥阴腹痛,甚则唇青、囊缩者,急须用之。
结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。
导读仅摘取开头部分;下方原文栏不作截断。
大燥,回阳,补肾命火,逐风寒湿 辛甘有毒,大热纯阳。其性浮而不沉,其用走而不守,通行十二经,无所不至。能引补气药以复散之元阳,引补血药以滋不足之真阴,引发散药开腠理,以逐在表之风寒(同干姜、桂枝,温经散寒发汗),引温暖药达下焦,以祛在里之寒湿(能引火下行,亦有津调贴足心者。入八味丸内,亦从地黄等补阴)。 治三阴伤寒(吴绶曰∶附子阴证要药。凡伤寒传变三阴,中寒夹阴,身虽大热,而脉沉细者;或厥阴腹痛,甚则唇青、囊缩者,急须用之。若待阴极阳竭而用之,已迟矣。东垣治阴盛格阳,伤寒面赤目赤,烦渴引饮,脉七八至。但按之则散,用姜附汤加人参,投半斤,得汗而愈,此神圣之妙也),中寒中风(卒中曰中,渐伤曰伤。轻为感冒,重则为伤,又重则为中),气厥痰厥(虚寒而厥者宜之。如伤寒阳盛格阴,身冷脉伏,热厥似寒者,误投立毙,宜承气、白虎等汤),咳逆(风寒)呕哕(胃寒),膈噎(膈噎,多由气血虚、胃冷、胃槁而成。饮可下而食不可下,槁在吸门,喉间之厌会也。食下胃脘痛,须臾吐出,槁在贲门,胃之上口也,此上焦,名噎。食下良久吐出,槁在幽门,胃之下口也,此中焦,名膈。朝食暮吐,槁在阑门,大、小肠下口也,此下焦,名反胃。又有痰饮、食积、瘀血壅塞胃口者。 如寒痰胃冷,则宜姜、附、参、术;胃槁者,当滋润,宜四物牛羊乳,血瘀者加韭汁。当与韭汁、牛乳二条参看论治),脾泄(命火不足),冷痢寒泻,霍乱转筋(脾虚,寒客中焦为霍乱。寒客下焦肝肾为转筋。热霍乱者禁用),拘挛风痹,症瘕积聚,督脉为病,脊强而厥,小儿慢惊,痘疮灰白,痈疽不敛,一切沉寒痼冷之证(经曰∶阴盛主内寒,阳虚生外寒)。 助阳退阴,杀邪辟鬼(本草未载),通经堕胎(凡阴证用姜、附药,宜冷服,热因寒用也。 盖阴寒在下,虚阳上浮。治之以寒,则阴益盛,治之以热,则拒格不纳。用热药冷冻饮料,下嗌之后,冷体既消,热性便发,情且不违,而致大益,此反治之妙也。又有寒药热饮治热证者,此寒因热用,义亦相同也。经曰∶正者正治,反者反治。如用寒治热,用热治寒,此正治也。 或以寒治寒,以热治热,此反治也。经所谓必伏其所主,而先其所因。盖借寒药、热药为反佐,以作向导也,亦曰从治。王好古曰∶用附子以补火,必防涸水。如阴虚之人,久服补阳之药,则虚阳益炽,真阴愈耗,精血日枯,而气无所附丽,遂成不救者多矣)。 母为乌头,附生者为附子,连生者为侧子,细长者为天雄,两岐者为乌喙。五物同出异名。 附子以西川彰明赤水产者为最,皮黑体圆、底平八角、重一两以上者良(或云二两者更胜,然难得)。生用发散,熟用峻补(赵嗣真曰∶仲景麻黄附子细辛汤,熟附配麻黄,发中有补;四逆汤生附配干姜,补中有发,其旨微矣。丹溪曰∶乌附行经,仲景八味丸用为少阴向导,后世因以为补药,误矣!附子走而不守,取其健悍走下,以行地黄之滞耳。相习用为风及补药,杀人多矣。昂按∶附子味甘气热,峻补元阳。阳微欲绝者、回生起死,非此不为功,故仲景四逆、真武、白通诸汤多用之。其有功于生民甚大,况古人日用常方,用之最多,本非禁剂。丹溪乃仅以为行经之药,而云用作补药多致杀人,言亦过矣。盖丹溪法重滋阴,故每訾阳药,亦其偏也。王节斋曰∶气虚用四君子汤,血虚用四物汤,虚甚者俱宜加熟附。盖四君、四物,皆平和宽缓之剂,须得附子健悍之性行之,方能成功。附子热药,本不可轻用,但当病,则虽暑热时月,亦可用也)。水浸,面裹煨,令发坼,乘热切片,炒黄,去火毒用。又法,甘草二钱,盐水、姜汁、童便各半盏,煮熟用(今人用黑豆煮亦佳)。畏人参、黄 、甘草、防风、犀角、绿豆、童便。反贝母、半夏、栝蒌、白芨、白蔹。中其毒者,黄连、犀角、甘草煎汤解之,黄土水亦可解。 乌头功同附子而稍缓。附子性重峻,温脾逐寒;乌头性轻疏,温脾逐风。寒疾宜附子,风疾宜乌头。 乌附尖吐风痰,治癫痫,取其锋锐,直达病所(丹溪治许白云,屡用瓜蒂、栀子、苦参、藜芦等剂,吐之不透。后用附子尖和浆水与之,始得大吐胶痰数碗)。 天雄补下焦命门阳虚(寇宗 、张元素皆曰补上焦。丹溪曰∶可为下部之佐。时珍曰∶其尖皆向下生,故下行。然补下乃所以盖上也,若上焦阳虚,则属心、肺之分,当用参、,不当用雄、附矣),治风寒湿痹,为风家主药,发汗又能止阴汗。 侧子散侧旁生,宜于发散四肢,充达皮毛,治手足风湿诸痹。打开原始来源 ↗当前是一份《本草備要》的条目。可以与其他来源的同名记录对读,比较用途、别名和文字差异。
检索同名资料 →本条目尚未关联方剂,不代表没有方剂使用它。目前不能据此列出已核实的处方。
本草条目中尚未整理现代研究与安全性评估。这里的“未整理”不代表没有研究,也不代表已证实安全。
按名称查已收录现代资料 →当前匹配名称及文献标题,不是全面文献检索,可能没有命中。本条目尚无有来源且已复核的日文名称。
这些是按汉字读音组合的生成读音候选,不是已收录的日文药名,不证明基原等同性、方剂使用或临床有效性。多个读音不是多份独立证据。
保留原始分类、复核状态、限制及生成方法;以下含未翻译的技术数据。
{
"id": "jp-name-217eab6b7caf67b87096ddd2dc39ca1fabbef0e2c6a199856f33b47090c9e04d",
"term": "ツクオトコ",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-8da1c180508df276a4dcaa7663d3bce8aa5a04d50f6666de9f757c1387fdf51b"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "附子",
"truncated": false
}
}{
"id": "jp-name-5d980080acdbd379bea5524924e9cd9698da758f687b6891cd875aa521e9d1a8",
"term": "ツクコ",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-8da1c180508df276a4dcaa7663d3bce8aa5a04d50f6666de9f757c1387fdf51b"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "附子",
"truncated": false
}
}{
"id": "jp-name-3f83f7d97bf415465b716a758cefd0541afb4ad2e052e3a93c1b990e162abfc1",
"term": "ツクシ",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-8da1c180508df276a4dcaa7663d3bce8aa5a04d50f6666de9f757c1387fdf51b"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "附子",
"truncated": false
}
}{
"id": "jp-name-373d3b63c34872a67fb17cc53e96fb090e77dce403bf21af013a9ef9f062428f",
"term": "ツクス",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-8da1c180508df276a4dcaa7663d3bce8aa5a04d50f6666de9f757c1387fdf51b"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "附子",
"truncated": false
}
}{
"id": "jp-name-c9fffb87eb0948b637ebf1881e5ac9ef6c92ddeba4ffc6834cfaaa3037364738",
"term": "ツクミ",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-8da1c180508df276a4dcaa7663d3bce8aa5a04d50f6666de9f757c1387fdf51b"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "附子",
"truncated": false
}
}{
"id": "jp-name-9ababe051e531f270312745192d3f4d559fc7a9f32e30e408e9b71b33ee5ee46",
"term": "フオトコ",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-8da1c180508df276a4dcaa7663d3bce8aa5a04d50f6666de9f757c1387fdf51b"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "附子",
"truncated": false
}
}{
"id": "jp-name-23a75f7b583a71f938c4423b48981c76ba64786e3438e478512a5cd5430ada3e",
"term": "フコ",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-8da1c180508df276a4dcaa7663d3bce8aa5a04d50f6666de9f757c1387fdf51b"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "附子",
"truncated": false
}
}{
"id": "jp-name-3edebe25c799ab4b6dcbc9d80bd7b497d8c5a766ce1ac0687b08968badea2d13",
"term": "フシ",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-8da1c180508df276a4dcaa7663d3bce8aa5a04d50f6666de9f757c1387fdf51b"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "附子",
"truncated": false
}
}{
"id": "jp-name-31cc2270fa4d5d22566ae5cc1edff96140358c7552187d0695fe400f44d32138",
"term": "フス",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-8da1c180508df276a4dcaa7663d3bce8aa5a04d50f6666de9f757c1387fdf51b"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "附子",
"truncated": false
}
}{
"id": "jp-name-da0b25aaf380308ab21fe8f2cb064c99ec6e1cbb05402de49567cfd08a87d642",
"term": "フミ",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-8da1c180508df276a4dcaa7663d3bce8aa5a04d50f6666de9f757c1387fdf51b"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "附子",
"truncated": false
}
}{
"id": "jp-name-3da594df804e9c5b6b67254be83633e1c2d59353f83829409e325b2042a9b520",
"term": "ホウオトコ",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-8da1c180508df276a4dcaa7663d3bce8aa5a04d50f6666de9f757c1387fdf51b"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "附子",
"truncated": false
}
}{
"id": "jp-name-c42ea5a96f1eb85b25d47f7fb9ee14b7ddced5a2317d3cf8e21c53a7e12a8683",
"term": "ホウコ",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-8da1c180508df276a4dcaa7663d3bce8aa5a04d50f6666de9f757c1387fdf51b"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "附子",
"truncated": false
}
}{
"id": "jp-name-18c2283cc77de7108e764823ceb1cd16a889d83867d8f68cf70ab7b968b92e3e",
"term": "ホウシ",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-8da1c180508df276a4dcaa7663d3bce8aa5a04d50f6666de9f757c1387fdf51b"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "附子",
"truncated": false
}
}{
"id": "jp-name-1b9cf7f86511bf4cd573620fd04bf7ff6765be8d6e2d6e3a1143a31825efe6d6",
"term": "ホウス",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-8da1c180508df276a4dcaa7663d3bce8aa5a04d50f6666de9f757c1387fdf51b"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "附子",
"truncated": false
}
}{
"id": "jp-name-a73f03189d1d178a61d25d5dc635d401ebe24f4198a0c63836a92b0c821eb1c3",
"term": "ホウミ",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-8da1c180508df276a4dcaa7663d3bce8aa5a04d50f6666de9f757c1387fdf51b"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "附子",
"truncated": false
}
}以下字段供审计与复现使用,一般阅读时无需理解。