← エクスプローラーへ戻る

本草項目

蚱蟬

確認状態:解析確認済み主張の状態:臨床的主張なし抜粋を表示可能

原文ガイド

原文引用・自動区分

《本草綱目》 に収録された「蚱蟬」の記載です。以下は原文の引用で、現代語訳や臨床推奨ではありません。

本文を読む

蚱蟬(本經中品)釋名蜩(音調)齊女(時珍曰按王充論衡云蠐螬化腹蜟腹蜟折背出而為蟬則是腹蜟者育)(于腹也蟬者變化相禪也蚱音窄蟬聲也蜩其音調也崔豹古今注言齊王后怨王而死化為蟬故蟬名)(齊女此謬説也按詩人美莊姜為齊侯之子螓首蛾眉螓亦蟬名人隱其名呼為齊女義盖取此其品甚)(多詳辨見下)集解(别錄曰蚱蟬生楊栁上五月采蒸乾之勿令蠧𢎞景曰蚱蟬啞蟬雌蟬也不能鳴蟬類甚多此)(云栁上乃詩云鳴蜩嘒嘒者形大而黒五月便鳴俗云五月不鳴嬰兒多災故其治療亦專主小兒昔人)(噉之故禮有雀鷃蜩〓而傴僂丈人掇之也其四五月鳴而小紫青色者蟪蛄也莊子云蟪蛄不知…

前後の文脈や異体字を含め、原文で確認してください。

収録原文をすべて読む・出典を確認する ↓

ここは冒頭の抜粋です。下の原文欄は省略していません。

別名で資料を探す:蜩 →齊女 →

出典と原文

典籍・出典
《本草綱目》
分類・所在
卷四十一
記録上の別名
蜩、齊女
利用条件
オープンライセンス
蚱蟬(本經中品)釋名蜩(音調)齊女(時珍曰按王充論衡云蠐螬化腹蜟腹蜟折背出而為蟬則是腹蜟者育)(于腹也蟬者變化相禪也蚱音窄蟬聲也蜩其音調也崔豹古今注言齊王后怨王而死化為蟬故蟬名)(齊女此謬説也按詩人美莊姜為齊侯之子螓首蛾眉螓亦蟬名人隱其名呼為齊女義盖取此其品甚)(多詳辨見下)集解(别錄曰蚱蟬生楊栁上五月采蒸乾之勿令蠧𢎞景曰蚱蟬啞蟬雌蟬也不能鳴蟬類甚多此)(云栁上乃詩云鳴蜩嘒嘒者形大而黒五月便鳴俗云五月不鳴嬰兒多災故其治療亦專主小兒昔人)(噉之故禮有雀鷃蜩〓而傴僂丈人掇之也其四五月鳴而小紫青色者蟪蛄也莊子云蟪蛄不知春秋)(是矣離騷誤以蟪蛄為寒螿爾寒螿九月十月中鳴聲甚淒急七八月鳴而色青者名蛁蟟二月中便鳴)(者名䗿母似寒螿而小恭曰蚱蟬鳴蟬也諸蟲皆以雄為良陶云雌蟬非矣頌曰按玉篇云蚱蟬聲也正)(與月令仲夏蟬始鳴相合恭説得之爾雅云蝒馬蜩乃蟬之最大者即此也蟬類雖衆獨此一種入藥醫)(方多用蟬殻亦此殻也本生土中云是蜣蜋所轉丸久而化成此蟲至夏登木而蛻宗奭曰蚱蟬夏月身)(與聲俱大始終一般聲乗昏夜出土中升高處拆背殻而出日出則畏人且畏日炙乾其殻不能蛻也至)(時寒則墜地小兒畜之雖數日亦不飲食古人言其飲風露觀其不糞而溺亦可見矣時珍曰蝉諸蜩總)(名也皆自蠐螬腹蜟變而為蟬亦有轉丸化成者皆三十日而死俱方首廣額兩翼六足以脇而鳴吸風)(飲露溺而不糞古人食之夜以火取謂之耀蟬爾雅淮南子揚雄方言陸機草木疏陳藏器本草諸書所)(載往往混亂不一今考定于左庶不誤用也夏月始鳴大而色黒者蚱蟬也又曰蝒音綿曰馬蜩豳詩五)(月鳴蜩者是也頭上有花冠曰螗蜩曰蝘曰胡蟬蕩詩如蜩如螗者是也具五色者曰蜋蜩見夏小正並)(可入藥用小而有文者曰螓曰麥蚻小而色青緑者曰茅蜩曰茅䘁秋月鳴而色青紫者曰蟪蛄曰蛁蟟)(曰蜓蚞曰螇螰曰蛥蚗音舌決小而色青赤者曰寒蟬曰寒蜩曰寒螿曰蜺未得秋風則瘖不能鳴謂之)(啞蟬亦曰瘖蟬二三月鳴而小於寒螿者曰〓母並不入藥)蚱蟬氣味鹹甘寒無毒(甄權曰酸)主治小兒驚癎夜啼癲病寒熱(本經)驚悸婦人乳難胞衣不出能墮胎(别錄)小兒癎絶不能言(蘓恭)小兒驚哭不止殺疳蟲去壯熱治腸中幽幽作聲(藥性)發明(藏器曰本功外其腦煮汁服之主産後胞衣不下自有正傳時珍曰蟬主産難下胞衣亦取其)(能退蛻之義聖惠治小兒發癎有蚱蟬湯蚱蟬散蚱蟬丸等方今人只知用蛻而不知用蟬也)附方(新三)百日𤼵驚(蚱蟬去翅足炙三分赤芍藥三分黄芩二分水二盞煎一盞温服)(聖惠方)破傷風病(無問表裏角弓反張秋蟬一箇地膚子炒八分麝香少許為末酒服二錢)(上同)頭風疼痛(蚱蟬二枚生研入乳香硃砂各半分丸小豆大每用一丸隨左右納鼻中)(出黄水為效 聖濟總錄)
原典を開く ↗

この資料から分かること・次に調べること

歴史的記載の比較

現在読んでいるのは 《本草綱目》 の1項目です。同名の別資料と照合し、用途や別名の違いを調べられます。

同名の資料を検索 →

方剤とのつながり

本項目には方剤の関連付けがまだありません。使用方剤が存在しないという意味ではありません。

臨床研究・安全性

この本草項目では現代研究・安全性評価をまだ整理していません。研究が存在しない、安全に使える、と判断することはできません。

収録済み現代資料を名称検索 →現時点では名称・文献タイトルの照合で、網羅的な文献検索ではありません。

日本語名称と検索

この項目には、出典と照合済みの日本語名称がまだありません。

自動生成された検索用の読み(12 候補)

漢字の読みを機械的に組み合わせた検索候補です。収載された日本語生薬名ではなく、基原同一性・方剤使用・臨床有効性を証明しません。複数の読みは複数の独立した証拠ではありません。

専門家向け:名称データの監査

原データの区分・確認状態・制限・生成方法を保持しています。未翻訳の技術情報を含みます。

サクセミ
{
  "id": "jp-name-7d0af4915cbf5816daca4486dfa114e4cfc3317ce36280d6bac6834acf98aac8",
  "term": "サクセミ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-461d167dab9523a429fa070a1c6b5052bd3f3595781b8baf9e9bac3a7586be77"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "蚱蟬",
    "truncated": false
  }
}
サクセン
{
  "id": "jp-name-89230a653289eccb49efa0aa93716811264f5a047477e1c085acffcff935f4cb",
  "term": "サクセン",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-461d167dab9523a429fa070a1c6b5052bd3f3595781b8baf9e9bac3a7586be77"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "蚱蟬",
    "truncated": false
  }
}
サクゼン
{
  "id": "jp-name-e0898851db675b8bb23392db4dee15ccd3a5ebb2d49a58982e2c0fd032c258a9",
  "term": "サクゼン",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-461d167dab9523a429fa070a1c6b5052bd3f3595781b8baf9e9bac3a7586be77"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "蚱蟬",
    "truncated": false
  }
}
サセミ
{
  "id": "jp-name-d4b588b6707af6f1e7cbe9d01467b3ff82ed1eb79a3930a963ab74f7512ec94b",
  "term": "サセミ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-461d167dab9523a429fa070a1c6b5052bd3f3595781b8baf9e9bac3a7586be77"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "蚱蟬",
    "truncated": false
  }
}
サセン
{
  "id": "jp-name-5bc5013b45bde9a5d319e6fd933fabbc53864a2bf9e2eaf8fd9cca78af3c17af",
  "term": "サセン",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-461d167dab9523a429fa070a1c6b5052bd3f3595781b8baf9e9bac3a7586be77"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "蚱蟬",
    "truncated": false
  }
}
サゼン
{
  "id": "jp-name-7faeed328d04406ef53432a97c4f042293d982c07944a62b37df15a2dbda2626",
  "term": "サゼン",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-461d167dab9523a429fa070a1c6b5052bd3f3595781b8baf9e9bac3a7586be77"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "蚱蟬",
    "truncated": false
  }
}
シャクセミ
{
  "id": "jp-name-fe6f9b660de1de06db4fc0fef69467dbd7ecf3ed0dc545ed3bc2ea36d999155f",
  "term": "シャクセミ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-461d167dab9523a429fa070a1c6b5052bd3f3595781b8baf9e9bac3a7586be77"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "蚱蟬",
    "truncated": false
  }
}
シャクセン
{
  "id": "jp-name-4e099745177642aa85875e1b5e04e0be0700c258e2778e8cd608a1f279e3a63e",
  "term": "シャクセン",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-461d167dab9523a429fa070a1c6b5052bd3f3595781b8baf9e9bac3a7586be77"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "蚱蟬",
    "truncated": false
  }
}
シャクゼン
{
  "id": "jp-name-93b9609233047dd6e2e39f0cb87a352e6bca4eb8e970515339d75d67d8a54b24",
  "term": "シャクゼン",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-461d167dab9523a429fa070a1c6b5052bd3f3595781b8baf9e9bac3a7586be77"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "蚱蟬",
    "truncated": false
  }
}
シャセミ
{
  "id": "jp-name-6aa0f40a8ba3e8bfd9e1ffb7b2065656a4b4bcf96f87acada4d471b1c72af93b",
  "term": "シャセミ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-461d167dab9523a429fa070a1c6b5052bd3f3595781b8baf9e9bac3a7586be77"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "蚱蟬",
    "truncated": false
  }
}
シャセン
{
  "id": "jp-name-9660369e8ce3677f9635ebefe6b0478eb018025b0234c93763ed4c8bb09a5508",
  "term": "シャセン",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-461d167dab9523a429fa070a1c6b5052bd3f3595781b8baf9e9bac3a7586be77"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "蚱蟬",
    "truncated": false
  }
}
シャゼン
{
  "id": "jp-name-f00ea90c5090c686701a895fa504128b5d7709f289c16059124a23f8d6474c5f",
  "term": "シャゼン",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-461d167dab9523a429fa070a1c6b5052bd3f3595781b8baf9e9bac3a7586be77"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "蚱蟬",
    "truncated": false
  }
}
技術的な追跡情報

以下は監査と再現のための情報です。通常の閲覧では理解する必要はありません。

収録データの証拠範囲
  • 記録上の名称と別名は文字資料であり、現代の生薬基原を同定するものではありません。
  • この項目から処方適応や臨床的有効性の主張は作成されていません。
出典レコード ID
bencao-gangmu-kanripo-wyg
原始ファイルのバイト位置
12,289原始デジタルファイル内で本文を正確に特定するための値で、頁・用量・評価点ではありません。
原始ファイル SHA-256
461d167dab9523a429fa070a1c6b5052bd3f3595781b8baf9e9bac3a7586be77