← エクスプローラーへ戻る

本草項目

柴胡

確認状態:出典帰属の確認待ち主張の状態:臨床的主張なし抜粋を表示可能

原文ガイド

原文引用・自動区分

《本草備要》 に収録された「柴胡」の記載です。以下は原文の引用で、現代語訳や臨床推奨ではありません。

本文を読む

宣,发表和里,退热升阳 苦平微寒,味薄气升为阳。

前後の文脈や異体字を含め、原文で確認してください。

本文を読む

主阳气下陷,能引清气上行,而平少阳、厥阴之邪热(肝、胆、心包、三焦相火。

前後の文脈や異体字を含め、原文で確認してください。

本文を読む

时珍曰∶行少阳,黄芩为佐;行厥阴,黄连为佐),宣畅气血,散结调经(昂按∶人第知柴胡能发表,而不知柴胡最能和里。

前後の文脈や異体字を含め、原文で確認してください。

本文を読む

故劳药、血药,往往用之。

前後の文脈や異体字を含め、原文で確認してください。

本文を読む

补中益气汤,逍遥散,皆用柴胡,取其和中,皆非解表)。

前後の文脈や異体字を含め、原文で確認してください。

本文を読む

为足少阳(胆)表药(胆为清净之府,无出无入,其经在半表半里,法当和解,小柴胡汤之属是也。

前後の文脈や異体字を含め、原文で確認してください。

収録原文をすべて読む・出典を確認する ↓

ここは冒頭の抜粋です。下の原文欄は省略していません。

出典と原文

典籍・出典
《本草備要》
分類・所在
草部
利用条件
オープンライセンス
宣,发表和里,退热升阳 苦平微寒,味薄气升为阳。主阳气下陷,能引清气上行,而平少阳、厥阴之邪热(肝、胆、心包、三焦相火。时珍曰∶行少阳,黄芩为佐;行厥阴,黄连为佐),宣畅气血,散结调经(昂按∶人第知柴胡能发表,而不知柴胡最能和里。故劳药、血药,往往用之。补中益气汤,逍遥散,皆用柴胡,取其和中,皆非解表)。为足少阳(胆)表药(胆为清净之府,无出无入,其经在半表半里,法当和解,小柴胡汤之属是也。若病在太阳,服之太早,则引贼入门;若病入阴经,复服柴胡,则重虚其表。最宜详慎)。 治伤寒邪热(仲景有大、小柴胡汤),痰热结实,虚劳肌热(寇宗 曰∶柴胡,《本经》并无一字治劳,《药性论》、《日华子》皆言补劳伤,医家执而用之,贻误无穷。时珍曰∶劳有五,若劳在肝、胆、心、心包有热,则柴胡乃手足厥阴、少阳必用之药;劳在脾胃有热,或阳气下陷,则柴胡为升清退热必用之药。惟劳在肺肾者,不可用耳,寇氏一概摈斥,殊非通论。昂按∶杨氏秦艽扶羸汤,治肺痿成劳,咳嗽声嗄,体虚自汗,用柴胡为君,则肺劳亦有用之者矣。《药性论》甄权着),呕吐心烦(邪在半表半里,则多呕吐),诸疟寒热(东垣曰∶诸疟以柴胡为君,佐以引经之药。李士材曰∶疟非少阳经慎用。喻嘉言曰∶疟发必有寒有热,盖外邪伏于半表半里,适在少阳所主之界。入与阴争,阳胜则热;出与阳争,阴胜则寒。既纯热无寒,为瘅疟温疟,纯寒无热,为牝疟,要皆自少阳而造其极偏。补偏救弊,亦必返还少阳之界,使阴阳协和而后愈也。谓少阳而兼他经则有之,谓他经而不涉少阳,则不成其为疟矣,脉纵屡迁,而弦之一字,实贯彻之也。昂按∶疟之不离少阳。犹咳之不离于肺也。谈薮云∶张知阁久病疟,热时如火,年余骨立。医用茸,附诸药,热益甚。孙琳投以小柴胡汤,三服脱然。琳曰∶此名劳疟,热从髓出,加以刚剂,气血愈亏。热有在皮肤、在脏腑、在骨髓,在骨髓者,非柴胡不可,若得银柴胡,只须一服,南方者力减,故三服乃效也。时珍曰∶观此则得用药之妙的矣。昂按∶据孙氏之说,是柴胡亦能退骨蒸也),头眩目赤,胸痞胁痛(凡胁痛,多是肝木有余,宜小柴胡汤加青皮、川芎、白芍。又左胁痛,宜活血行气;右胁痛,宜消食行痰),口苦耳聋(皆肝胆之邪),妇人热入血室(冲为血海,即血室也,男女皆有之。柴胡在脏主血,在经主气),胎前产后诸热,小儿痘疹,五疳羸热,散十二经疮疽,血凝气聚,功同连翘(连翘治血热,柴胡治气热,为少异)。阴虚,火炎气升者禁用。 银州者根长尺余,微白,治劳疳良。北产者如前胡而软者良,南产者强硬不堪用。外感生用,内伤升气酒炒用根,中及下降用梢,有汗、咳者蜜水炒。前胡、半夏为使。恶皂角。
原典を開く ↗

この資料から分かること・次に調べること

歴史的記載の比較

現在読んでいるのは 《本草備要》 の1項目です。同名の別資料と照合し、用途や別名の違いを調べられます。

同名の資料を検索 →

方剤とのつながり

本項目には方剤の関連付けがまだありません。使用方剤が存在しないという意味ではありません。

臨床研究・安全性

この本草項目では現代研究・安全性評価をまだ整理していません。研究が存在しない、安全に使える、と判断することはできません。

収録済み現代資料を名称検索 →現時点では名称・文献タイトルの照合で、網羅的な文献検索ではありません。

日本語名称と検索

この項目には、出典と照合済みの日本語名称がまだありません。

自動生成された検索用の読み(12 候補)

漢字の読みを機械的に組み合わせた検索候補です。収載された日本語生薬名ではなく、基原同一性・方剤使用・臨床有効性を証明しません。複数の読みは複数の独立した証拠ではありません。

専門家向け:名称データの監査

原データの区分・確認状態・制限・生成方法を保持しています。未翻訳の技術情報を含みます。

サイエビス
{
  "id": "jp-name-ae1cedb3cce6b37c3cb770e90b8bff62856a310c61b094a6bcd9ba53ae761eca",
  "term": "サイエビス",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-24bdadc5262e73636b32270ddd1b480c14d8e8380a8bf75f3de54ee891e44bfe"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "柴胡",
    "truncated": false
  }
}
サイコ
{
  "id": "jp-name-aa254be35362a7651b605654b910105de3693849edf785be47d874baacb38b26",
  "term": "サイコ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-24bdadc5262e73636b32270ddd1b480c14d8e8380a8bf75f3de54ee891e44bfe"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "柴胡",
    "truncated": false
  }
}
サイゴ
{
  "id": "jp-name-74dfd6e1a6b915e8d19626586f3a0d9afbaf073d443d7db7d470f2924698ba1b",
  "term": "サイゴ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-24bdadc5262e73636b32270ddd1b480c14d8e8380a8bf75f3de54ee891e44bfe"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "柴胡",
    "truncated": false
  }
}
サイナンゾ
{
  "id": "jp-name-43fbf7d56b11be28be405f5fb8d4cbe76a92afb1209f086f56eace1184e1b7e4",
  "term": "サイナンゾ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-24bdadc5262e73636b32270ddd1b480c14d8e8380a8bf75f3de54ee891e44bfe"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "柴胡",
    "truncated": false
  }
}
シエビス
{
  "id": "jp-name-10ee73b42fd559f1846e7d8fe92624eb765d55ec2f2c065ca65676009e3c4d6f",
  "term": "シエビス",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-24bdadc5262e73636b32270ddd1b480c14d8e8380a8bf75f3de54ee891e44bfe"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "柴胡",
    "truncated": false
  }
}
シコ
{
  "id": "jp-name-0af9457aab709b7af9d2f75cd80b785fa0c7129dd9d98eb57d334f5be9ea6888",
  "term": "シコ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-24bdadc5262e73636b32270ddd1b480c14d8e8380a8bf75f3de54ee891e44bfe"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "柴胡",
    "truncated": false
  }
}
シゴ
{
  "id": "jp-name-cc4942643eade141fc3f38663ed24a2718fb8ba0a5cd9e192cde74d0b2828af0",
  "term": "シゴ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-24bdadc5262e73636b32270ddd1b480c14d8e8380a8bf75f3de54ee891e44bfe"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "柴胡",
    "truncated": false
  }
}
シナンゾ
{
  "id": "jp-name-e313b0a121dea9f7d481b3c03fac204d2e0434448e202d017735e93f367368de",
  "term": "シナンゾ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-24bdadc5262e73636b32270ddd1b480c14d8e8380a8bf75f3de54ee891e44bfe"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "柴胡",
    "truncated": false
  }
}
シバエビス
{
  "id": "jp-name-17a792be773beaf3b3d4194ca12d6b926ed970a13f50a036c3a9b56b76cf68fc",
  "term": "シバエビス",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-24bdadc5262e73636b32270ddd1b480c14d8e8380a8bf75f3de54ee891e44bfe"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "柴胡",
    "truncated": false
  }
}
シバコ
{
  "id": "jp-name-8151da2c2de2104a307cc8b592adaac29264909c5dfcd5a56c86e240e06d4dd3",
  "term": "シバコ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-24bdadc5262e73636b32270ddd1b480c14d8e8380a8bf75f3de54ee891e44bfe"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "柴胡",
    "truncated": false
  }
}
シバゴ
{
  "id": "jp-name-87a544e2a53408cad30cfdc599909fe4f807bc584aa1359996aeac186a846692",
  "term": "シバゴ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-24bdadc5262e73636b32270ddd1b480c14d8e8380a8bf75f3de54ee891e44bfe"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "柴胡",
    "truncated": false
  }
}
シバナンゾ
{
  "id": "jp-name-99a4420cccb6a6934e1d3aa2e50e6774744b401fe85e66fe7c6209b5e5824ce4",
  "term": "シバナンゾ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-24bdadc5262e73636b32270ddd1b480c14d8e8380a8bf75f3de54ee891e44bfe"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "柴胡",
    "truncated": false
  }
}
技術的な追跡情報

以下は監査と再現のための情報です。通常の閲覧では理解する必要はありません。

収録データの証拠範囲
  • 記録上の名称と別名は文字資料であり、現代の生薬基原を同定するものではありません。
  • この項目から処方適応や臨床的有効性の主張は作成されていません。
出典レコード ID
bencao-beiyao-ws
原始ファイルのバイト位置
75,259原始デジタルファイル内で本文を正確に特定するための値で、頁・用量・評価点ではありません。
原始ファイル SHA-256
24bdadc5262e73636b32270ddd1b480c14d8e8380a8bf75f3de54ee891e44bfe