← 返回探索器

本草条目

沉香

复核状态:解析复核完成结论状态:未建立临床结论可显示摘录

先读懂这条记录

原文摘读 · 自动分段

这里展示的是《本草綱目》中“沉香”的记载。下面按原文线索帮助阅读,不把古籍记载改写成现代疗效结论。

原文摘读

沉香(别録上品)釋名沉水香(綱目)蜜香(時珍曰木之心節置水則沈故名沈水亦曰水沈半沉者為棧)(香不沉者為黄熟香南越志言交州人稱為蜜香謂其氣如蜜脾也梵書名阿迦嚧香)集解(恭曰沉香青桂雞骨馬蹄煎香同是一樹出天竺諸國木似櫸栁樹皮青色葉似橘葉經冬不)(凋夏生花白而圓秋結實似檳榔大如桑椹紫而味辛藏器曰沉香枝葉並似椿云似橘者恐未是也其)(枝節不朽沉水者為沈香其肌理有黒脉浮者為煎香雞骨馬蹄皆是煎香並無别功止可熏衣去臭頌)(曰沉香青桂等香出海南諸國及交廣崖州沈懐逺南越志云交趾蜜香樹彼人取之先斷其積年老木)(根經年其外皮幹俱朽爛木心與…

结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。

阅读全部收录原文,核对出处 ↓

导读仅摘取开头部分;下方原文栏不作截断。

用原书别名继续查:沉水香 →蜜香 →

来源与原文

典籍或来源
《本草綱目》
所在部类
卷三十四
记录别名
沉水香、蜜香
使用权限
开放许可
沉香(别録上品)釋名沉水香(綱目)蜜香(時珍曰木之心節置水則沈故名沈水亦曰水沈半沉者為棧)(香不沉者為黄熟香南越志言交州人稱為蜜香謂其氣如蜜脾也梵書名阿迦嚧香)集解(恭曰沉香青桂雞骨馬蹄煎香同是一樹出天竺諸國木似櫸栁樹皮青色葉似橘葉經冬不)(凋夏生花白而圓秋結實似檳榔大如桑椹紫而味辛藏器曰沉香枝葉並似椿云似橘者恐未是也其)(枝節不朽沉水者為沈香其肌理有黒脉浮者為煎香雞骨馬蹄皆是煎香並無别功止可熏衣去臭頌)(曰沉香青桂等香出海南諸國及交廣崖州沈懐逺南越志云交趾蜜香樹彼人取之先斷其積年老木)(根經年其外皮幹俱朽爛木心與枝節不壊堅黒沈水者即沉香也半浮半沈與水靣平者為雞骨香細)(枝緊實末爛者為青桂香其幹為棧香其根為黃熟香其根節輕而大者為馬蹄香此六物同出一樹有)(精粗之異爾並采無時劉恂嶺表録異云廣管羅州多棧香樹身似柜栁其花白而繁其葉如橘其皮堪)(作紙名香皮紙灰白色其紋如魚子沾水即爛不及楮紙亦無香氣沉香雞骨黄熟棧香雖是一樹而根)(榦枝節各有分别也又丁謂天香傳云此香竒品最多四香凡四十二狀出於一木木體如白楊葉如冬)(青而小海北竇化髙雷皆出香之地比海南者優劣不侔既所禀不同復售者多而取者速其香不待稍)(成乃趨利伐賊之深也非同璚管黎人非時不妄剪伐故木無夭札之患必得異香焉宗奭曰嶺南諸郡)(悉有傍海處尤多交幹連枝岡嶺相接千里不絶葉如冬青大者數抱木性虛柔山民以構茅廬或為橋)(梁為飯甑為狗槽有香者百無一二葢木得水方結多在折枝枯幹中或為沈或為煎或為黄熟自枯死)(者謂之水盤香南息髙竇等州惟産生結香葢山民入山以刀斫曲幹斜枝成坎經年得兩水浸漬遂結)(成香乃鋸取之刮去白木其香結為斑㸃名鷓鴣斑燔之極清烈香之良者惟任璚崖等州俗謂之角沈)(黄沈乃枯木得者宜入藥用依木皮而結者謂之青桂氣尤清在土中歳久不待創剔而成薄片者謂之)(龍鱗削之自卷咀之柔靭者謂之白蠟沈无難得也承曰諸品之外又有龍鱗麻葉竹葉之類不止一二)(十品要之入藥惟取中實沈水者或沈水而有中心空者則是雞骨謂中有朽路如雞骨中血眼也時珍)(曰沈香品類諸説頗詳今攷楊億談苑蔡條叢話范成大桂海志張師正倦游録洪駒父香譜葉廷珪香)(録諸書撮其未盡者補之云香之等凡三曰沈曰棧曰黄熟是也沈香入水則沈其品凡四曰熟結乃膏)(脉凝結自朽出者曰生結乃刀斧伐仆膏脉結聚者曰脱落乃因水朽而結者曰蟲漏乃因蠧隙而結者)(生結為上熟脱次之堅黒為上黄色次之角沈黒潤黄沈黄潤蠟沈柔靭革沈紋横皆上品也海島所出)(有如石杵如肘如拳如鳯雀龜蛇雲氣人物及海南馬蹄牛頭燕口蠒栗竹葉芝菌梭子附子等香皆因)(形命名爾其棧香入水半浮半沈即沈香之半結連木者或作煎香畨名婆木香亦曰弄水香其類有蝟)(刺香雞骨香葉子香皆因形而名有大如竺者為蓬莱香有如山石枯槎者為光香入藥皆次於沉香其)(黄熟香即香之輕虚者俗訛為速香是矣有生速斫伐而取者有熟速腐朽而取者其大而可雕刻者謂)(之水盤頭並不堪入藥但可焚爇葉廷珪云出渤泥占城真蠟者謂之畨沈亦曰舶沈曰藥沈醫家多用)(之以真蠟為上蔡絛云占城不若真臘真臘不若海南黎峒黎峒又以萬安黎母山東峒者冠絶天下謂)(之海南沉一片萬錢海北髙化諸州者皆棧香爾范成大云黎峒出者泥土沈香或曰崖香雖薄如紙者)(入水亦沈萬安在島東鍾朝陽之氣故香尤醖藉土人亦自難得舶沈香多腥烈尾烟必焦交趾海北之)(香聚於欽州謂之欽香氣尤焦烈南人不甚重之惟以入藥)正誤(時珍曰按李珣海藥本草謂沉者為沉香浮者為檀香梁元帝金樓子謂一木五香根為檀節)(為沉花為雞舌膠為薫陸葉為霍香並誤也五香各是一種所謂五香一本者即前蘇恭所言沈棧青桂)(馬蹄雞骨者是矣)修治(斆曰凡使沈香須要不枯如觜角硬重沈於水下者為上半沈者次之不可見火時珍曰欲入)(丸散以紙褁置懐中待燥研之或入乳鉢以水磨粉晒乾亦可若入煎劑惟磨汁臨時入之)氣味辛微温無毒(珣曰苦温大明曰辛熱元素曰陽也有升有降時珍曰咀嚼香甜者)(性平辛辣者性熱)主治風水毒腫去惡氣(别録)主心腹痛霍亂中惡邪鬼疰氣清人神竝宜酒煑服之諸瘡腫宜入膏中(李珣)調中補五臓益精壯陽暖腰膝止轉筋吐瀉冷氣破癥癖冷風麻痺骨節不任風濕皮膚瘙癢氣痢(大明)補右腎命門(元素)補脾胃及痰涎血出於脾(李杲)益氣和神(劉完)(素)治上熱下寒氣逆喘急大腸虛閉小便氣淋男子精冷(時珍)附方(新七)諸虚寒熱(冷痰虚熱冷香湯用沉香附子炮等分水一盞煎七分露一夜空心)(温服壘王好古醫 元戎)胃冷久呃(沉香紫蘇白豆蔲仁各一錢為末毎柿蒂湯服五七分)(吳球活人心鏡)心神不足(火不降水不升健忘驚悸朱雀丸用沉香五錢伏神一兩為末煉蜜)(和丸小豆大毎食後人參湯服三十丸日二服 王璆百一選方)腎虛目黒(煖水臓用沉香)(一兩蜀椒去目炒出汗四兩為末酒糊丸梧子大毎服三十丸空心塩湯下 普濟方)胞轉不通(非小腸膀胱厥陰受病乃强忍房事或過忍小便所致當治其氣則愈非利藥可通也沉香木香各)(二錢為末白湯空腹服之以通為度 醫壘元戎)大腸虚閉(因房事精液耗涸者沉香一兩)(肉蓯蓉酒浸焙二兩各研末以麻仁研汁作糊丸梧子大每服一百丸蜜湯下 嚴子禮濟生方)痘瘡黒䧟(沉香檀香乳香等分爇於盆内抱兒於上薫之即起 鮮于樞鉤𤣥)
打开原始来源 ↗

这份资料能说明什么?

比较历代记载

当前是一份《本草綱目》的条目。可以与其他来源的同名记录对读,比较用途、别名和文字差异。

检索同名资料 →

追查相关方剂

本条目尚未关联方剂,不代表没有方剂使用它。目前不能据此列出已核实的处方。

临床研究与安全性

本草条目中尚未整理现代研究与安全性评估。这里的“未整理”不代表没有研究,也不代表已证实安全。

按名称查已收录现代资料 →当前匹配名称及文献标题,不是全面文献检索,可能没有命中。

日文名称与检索

本条目尚无有来源且已复核的日文名称。

自动生成的检索读音(12 个候选)

这些是按汉字读音组合的生成读音候选,不是已收录的日文药名,不证明基原等同性、方剂使用或临床有效性。多个读音不是多份独立证据。

专业审查:名称来源与生成记录

保留原始分类、复核状态、限制及生成方法;以下含未翻译的技术数据。

シズウムカ
{
  "id": "jp-name-1bcc3140559306fbcceec347b110cc8919ffb7e118e013cfdd19a5c9d8590558",
  "term": "シズウムカ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-09900043af17574847054001abff8d3001d4b585d6f286b5bd451bce629f7004"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "沉香",
    "truncated": false
  }
}
シズウムカオリ
{
  "id": "jp-name-fefdc338a4b6ffe7bed9ce8d487c2b54120bfd8d70d63bde5773e57598c622b5",
  "term": "シズウムカオリ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-09900043af17574847054001abff8d3001d4b585d6f286b5bd451bce629f7004"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "沉香",
    "truncated": false
  }
}
シズウムキョウ
{
  "id": "jp-name-6fbf9eb64583772317c2f9a1906a85af455a76400d479499fc55aa550246d2d4",
  "term": "シズウムキョウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-09900043af17574847054001abff8d3001d4b585d6f286b5bd451bce629f7004"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "沉香",
    "truncated": false
  }
}
シズウムコウ
{
  "id": "jp-name-a623545ebf0bfb1afa08af5c4f5a44e15e1cafa3c33a867e1b6c5554caffc649",
  "term": "シズウムコウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-09900043af17574847054001abff8d3001d4b585d6f286b5bd451bce629f7004"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "沉香",
    "truncated": false
  }
}
シズウメルカ
{
  "id": "jp-name-11ed9df2b77f832b96a18a69bfa178c74bd1528bc471ffa7f2ecd03d40700999",
  "term": "シズウメルカ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-09900043af17574847054001abff8d3001d4b585d6f286b5bd451bce629f7004"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "沉香",
    "truncated": false
  }
}
シズウメルカオリ
{
  "id": "jp-name-fe0b3cc9bd4ffc2d06379f2c14138e50ce7474756cfea45935c8b4f46e5bf855",
  "term": "シズウメルカオリ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-09900043af17574847054001abff8d3001d4b585d6f286b5bd451bce629f7004"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "沉香",
    "truncated": false
  }
}
シズウメルキョウ
{
  "id": "jp-name-50ab660914b8860346147c7a873d4970f0426898594540bde05b8a684ee59f38",
  "term": "シズウメルキョウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-09900043af17574847054001abff8d3001d4b585d6f286b5bd451bce629f7004"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "沉香",
    "truncated": false
  }
}
シズウメルコウ
{
  "id": "jp-name-b79597e581e141efb2c0eb61c89dd566d9075ab23bf20f240cbe322d696af633",
  "term": "シズウメルコウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-09900043af17574847054001abff8d3001d4b585d6f286b5bd451bce629f7004"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "沉香",
    "truncated": false
  }
}
チンカ
{
  "id": "jp-name-2e164b712a58e11a757a935d6af82ea748ab685ec7236b07896d04b55ff1f213",
  "term": "チンカ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-09900043af17574847054001abff8d3001d4b585d6f286b5bd451bce629f7004"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "沉香",
    "truncated": false
  }
}
チンカオリ
{
  "id": "jp-name-b64453c6c26803fd37bc02777da0809cadf8ef48ab9b4d0fd7bfb525dc9b2161",
  "term": "チンカオリ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-09900043af17574847054001abff8d3001d4b585d6f286b5bd451bce629f7004"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "沉香",
    "truncated": false
  }
}
チンキョウ
{
  "id": "jp-name-e23c1f869cc2eb846a218aecfc4f8dfcec8aaf6ccfd4b671dfc26e7771c2cb49",
  "term": "チンキョウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-09900043af17574847054001abff8d3001d4b585d6f286b5bd451bce629f7004"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "沉香",
    "truncated": false
  }
}
チンコウ
{
  "id": "jp-name-e0bed4b63fb889339660878798396bbcd7682d4e975e24415eeb4be9429c2bab",
  "term": "チンコウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-09900043af17574847054001abff8d3001d4b585d6f286b5bd451bce629f7004"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "沉香",
    "truncated": false
  }
}
技术溯源信息

以下字段供审计与复现使用,一般阅读时无需理解。

原始记录的证据边界
  • 记录中的名称与别名属于文字证据,不能据此确认现代药材基原。
  • 该条目尚未建立方剂适应证或临床有效性结论。
来源记录 ID
bencao-gangmu-kanripo-wyg
原始文件字节位置
47,703用于在原始数字文件中精确定位这段文字,不是页码、剂量或评分。
原始文件 SHA-256
09900043af17574847054001abff8d3001d4b585d6f286b5bd451bce629f7004