← エクスプローラーへ戻る

本草項目

香蒲

確認状態:解析確認済み主張の状態:臨床的主張なし抜粋を表示可能

原文ガイド

原文引用・自動区分

《本草綱目》 に収録された「香蒲」の記載です。以下は原文の引用で、現代語訳や臨床推奨ではありません。

本文を読む

香蒲(本經上品)蒲黄(本經上品)釋名甘蒲(蘇恭)醮石(吳普)花上黄粉名蒲黄(恭曰香蒲即甘蒲可作薦)(者春初生取白為葅亦堪蒸食山南人謂之香蒲以菖蒲為臭蒲也蒲黄即此蒲之花也)集解(别錄曰香蒲生南海池澤蒲黄生河東河澤四月采之頌曰香蒲蒲黄苗也處處有之以秦州)(者為良春初生嫩葉出水時紅白色茸茸然取其中心入地白蒻大如匕柄者生啖之甘脆又以醋浸如)(食筍大美周禮謂之蒲葅今人罕有食之者至夏抽梗於叢葉中花抱梗端如武士棒杵故俚俗謂之蒲)(槌亦曰蒲萼花其蒲黄即花中蕊屑也細若金粉當欲開時便取之市㕓以蜜捜作果食貨賣時珍曰蒲)(叢生水際似莞而褊…

前後の文脈や異体字を含め、原文で確認してください。

収録原文をすべて読む・出典を確認する ↓

ここは冒頭の抜粋です。下の原文欄は省略していません。

出典と原文

典籍・出典
《本草綱目》
分類・所在
卷十九
記録上の別名
甘蒲、醮石、花上黄粉名蒲黄
利用条件
オープンライセンス
香蒲(本經上品)蒲黄(本經上品)釋名甘蒲(蘇恭)醮石(吳普)花上黄粉名蒲黄(恭曰香蒲即甘蒲可作薦)(者春初生取白為葅亦堪蒸食山南人謂之香蒲以菖蒲為臭蒲也蒲黄即此蒲之花也)集解(别錄曰香蒲生南海池澤蒲黄生河東河澤四月采之頌曰香蒲蒲黄苗也處處有之以秦州)(者為良春初生嫩葉出水時紅白色茸茸然取其中心入地白蒻大如匕柄者生啖之甘脆又以醋浸如)(食筍大美周禮謂之蒲葅今人罕有食之者至夏抽梗於叢葉中花抱梗端如武士棒杵故俚俗謂之蒲)(槌亦曰蒲萼花其蒲黄即花中蕊屑也細若金粉當欲開時便取之市㕓以蜜捜作果食貨賣時珍曰蒲)(叢生水際似莞而褊有脊而柔二三月苗采其嫩根瀹過作鮓一宿可食亦可〓食蒸食及晒乾磨粉作)(飲食詩云其蔌伊何惟筍及蒲是矣八九月收葉以為席亦可作扇軟滑而温)正誤(𢎞景曰香蒲方藥不復用人無采者南海人亦不復識江南貢菁茅一名香茅以供宗廟縮酒)(或云是薰草又云是燕麥此蒲亦相類耳野恭曰陶氏所引菁茅乃三脊茅也香茅燕麥薰草 俗皆識)(都非香蒲類也)蒲蒻一名蒲筍(食物)蒲兒根(野菜譜)氣味甘平無毒(時珍曰寒)主治五臟心下邪氣口中爛臭堅齒明目聰耳久服輕身耐老(本經)去熱燥利小便(寗原)生啖止消渇(汪穎)補中益氣和血脈(正要)擣汁服治妊婦勞熱煩躁胎動下血(時珍乳出産)附方(舊二)妬乳乳癰(蒲黄草根擣封之并煎汁飲及食之 昝殷産寶)熱毒下痢(蒲根二兩粟米二合水煎服日二次 聖濟總錄)蒲黄(本經上品)修治(斆曰凡使勿用)(松黄并黄蒿其二件全似只是味跙及土人真蒲黄須隔三重紙焙令色黄蒸半日却再焙乾用之妙大)(明曰破血消腫者生用之補血止血者須炒用)氣味甘平無毒主治心腹膀胱寒熱利小便止血消瘀血久服輕身益氣力延年神仙(本經)治痢血鼻衂吐血尿血瀉血利水道通經絡止女子崩中(甄權)婦人帶下月候不勻血氣心腹痛妊婦下血墜胎血運血癥兒枕氣痛顚撲血悶排膿瘡癤遊風腫毒下乳汁止洩精(大明)涼血活血止心腹諸痛(時珍)發明(𢎞景曰蒲黄即蒲釐花上黄粉也甚療血仙經亦用之宗奭曰汴人初得羅去滓以水調為膏)(擘為塊人多食之以解心臟虛熱小兒尤嗜之過月則燥色味皆淡須蜜水和不可多食令人自利極能)(虛人時珍曰蒲黄手足厥隂血分藥也故能治血治痛生則能行熟則能止與五靈脂同用能治一切心)(腹諸痛詳見禽部寒號䖝下按許叔微本事方云有士人妻舌忽脹滿口不能出聲一老叟教以蒲黄頻)(摻比曉乃愈又芝隱方云宋度宗欲賞花一夜忽舌腫滿口蔡御醫用蒲黄乾薑末等分乾搽而愈據此)(二説則蒲黄之涼血活血可證矣葢舌乃心之外候而手厥隂相火乃心之臣使得乾薑是隂陽相濟也)附方(舊十四新十一)舌脹滿口(方見上)重舌生瘡(蒲黄末傅之不過三上瘥)(金千 方)肺熱衂血(蒲黄青黛各一錢新汲水服之或去青黛入油髮灰等分生地黄汁調下)(單簡便 方)吐血唾血(蒲黄末二兩每日温酒或冷水服三錢妙 簡要濟衆方)老幼吐血(蒲黄末每服半錢生地黄汁調下量人加減或入髮灰等分 聖濟總錄)小便出血(方同上)小便轉胞(以布包蒲黄褁腰腎令頭致地數次取通 肘後方)金瘡出血(悶絶蒲黄半兩熱酒灌下 危氏方)瘀血内漏(蒲黄末二兩每服方寸匕水調下服盡止 肘)(後方)腸痔出血(蒲黄末方寸匕水服之日三服 肘後方)小兒妳痔(蒲黄空心温酒)(服方寸匕日三 塞上方)脱肛不收(蒲黄和豬脂傅日三五度 子母祕錄)胎動欲産(日月未足者蒲黄二錢井華水服 集一方)産婦催生(蒲黄地龍洗焙陳橘皮等分為)(末另收臨時各炒一錢新汲水調服立産此常親用甚妙 唐慎微方)胞衣不下(蒲黄二錢)(井水服之 集驗方)産後下血(羸瘦迨死蒲黄二兩水二升煎八合頓服 産寶方)産後血瘀(蒲黄三兩水三升煎一升頓服 梅師方)兒枕血瘕(蒲黄三錢米飲服 産寶)産後煩悶(蒲黄方寸匕東流水服極良 産寶)墜傷撲損(瘀血在内煩悶者蒲黄末空心)(温酒服三錢 塞上方)關節疼痛(蒲黄八兩熟附子一兩為末每服一錢涼水下日一 肘)(後方)隂下濕癢(蒲黄末傅三四度瘥 千金方)聤耳出膿(蒲黄末摻之 聖惠)口耳大衂(蒲黄阿膠炙各半兩每用二錢水一盞生地黄汁一合煎至六分温服急以帛繫兩乳止)(乃已方聖惠)耳中出血(蒲黄炒黑研末摻入 簡便方)滓(蒲黄中篩出赤滓名曰蒲萼也)主治炒用澀腸止瀉血血痢妙(大明)
原典を開く ↗

この資料から分かること・次に調べること

歴史的記載の比較

現在読んでいるのは 《本草綱目》 の1項目です。同名の別資料と照合し、用途や別名の違いを調べられます。

同名の資料を検索 →

方剤とのつながり

本項目には方剤の関連付けがまだありません。使用方剤が存在しないという意味ではありません。

臨床研究・安全性

この本草項目では現代研究・安全性評価をまだ整理していません。研究が存在しない、安全に使える、と判断することはできません。

収録済み現代資料を名称検索 →現時点では名称・文献タイトルの照合で、網羅的な文献検索ではありません。

日本語名称と検索

この項目には、出典と照合済みの日本語名称がまだありません。

自動生成された検索用の読み(16 候補)

漢字の読みを機械的に組み合わせた検索候補です。収載された日本語生薬名ではなく、基原同一性・方剤使用・臨床有効性を証明しません。複数の読みは複数の独立した証拠ではありません。

専門家向け:名称データの監査

原データの区分・確認状態・制限・生成方法を保持しています。未翻訳の技術情報を含みます。

カオリカマ
{
  "id": "jp-name-1d1a05ab98b4cc612b3046a43fdacfae7d2660a241ff92afbeb36eb3fb77d5ec",
  "term": "カオリカマ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-7a3a058d61fee82915ef3a514819f7227749c7c0314bccaab89181a980798f62"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "香蒲",
    "truncated": false
  }
}
カオリガマ
{
  "id": "jp-name-d5b03e40b2c613d042814c787de1e5231146e89cf7b52cdc76444b96282af1fe",
  "term": "カオリガマ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-7a3a058d61fee82915ef3a514819f7227749c7c0314bccaab89181a980798f62"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "香蒲",
    "truncated": false
  }
}
カオリブ
{
  "id": "jp-name-59bb5605654d1e12a5de47c4204bc02d3f6699297fe15feace68890182df9ee9",
  "term": "カオリブ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-7a3a058d61fee82915ef3a514819f7227749c7c0314bccaab89181a980798f62"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "香蒲",
    "truncated": false
  }
}
カオリホ
{
  "id": "jp-name-694eeaacf7a44f2f23cc424b4d751ac5b1fa583a5b3569640ba9dcfb99e1bf6b",
  "term": "カオリホ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-7a3a058d61fee82915ef3a514819f7227749c7c0314bccaab89181a980798f62"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "香蒲",
    "truncated": false
  }
}
カカマ
{
  "id": "jp-name-1b380dcfc96665042d0e844fd5b45c660643a6a1130912ee1af8732040083c58",
  "term": "カカマ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-7a3a058d61fee82915ef3a514819f7227749c7c0314bccaab89181a980798f62"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "香蒲",
    "truncated": false
  }
}
カガマ
{
  "id": "jp-name-7ca6fe8f6855016aded3685cbe4708ab07fafcc0cdd70c4939e821f9556ddede",
  "term": "カガマ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-7a3a058d61fee82915ef3a514819f7227749c7c0314bccaab89181a980798f62"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "香蒲",
    "truncated": false
  }
}
カブ
{
  "id": "jp-name-ff4168cd3b03dc34e11dd0b001bc147afc9951d4418800edcc786046f8d46505",
  "term": "カブ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-7a3a058d61fee82915ef3a514819f7227749c7c0314bccaab89181a980798f62"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "香蒲",
    "truncated": false
  }
}
カホ
{
  "id": "jp-name-f200ef43e9efdb6aa25b37e19e55650e408675b763859035598844404263e918",
  "term": "カホ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-7a3a058d61fee82915ef3a514819f7227749c7c0314bccaab89181a980798f62"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "香蒲",
    "truncated": false
  }
}
キョウカマ
{
  "id": "jp-name-dfe7eb4daff5458fdcd77ef3cd0d4159cdc568780156186023249a9cfe18d4c1",
  "term": "キョウカマ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-7a3a058d61fee82915ef3a514819f7227749c7c0314bccaab89181a980798f62"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "香蒲",
    "truncated": false
  }
}
キョウガマ
{
  "id": "jp-name-29cdd74ccd8a3968452732940eedae8b2d831277479281b07ba71853a5cf8b26",
  "term": "キョウガマ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-7a3a058d61fee82915ef3a514819f7227749c7c0314bccaab89181a980798f62"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "香蒲",
    "truncated": false
  }
}
キョウブ
{
  "id": "jp-name-812aa15f8ef04d2cea440a55519c52e7211c068513a0f3ae0691165263224371",
  "term": "キョウブ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-7a3a058d61fee82915ef3a514819f7227749c7c0314bccaab89181a980798f62"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "香蒲",
    "truncated": false
  }
}
キョウホ
{
  "id": "jp-name-e90ef31e2522f282fa6640c2ff1a5b9d0b1bcbde250af706152fc6591c6ae9ad",
  "term": "キョウホ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-7a3a058d61fee82915ef3a514819f7227749c7c0314bccaab89181a980798f62"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "香蒲",
    "truncated": false
  }
}
コウカマ
{
  "id": "jp-name-8395ed8c4053cdd7e40d668439bb188999f06621f192f60c1989fc5912ccd1bc",
  "term": "コウカマ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-7a3a058d61fee82915ef3a514819f7227749c7c0314bccaab89181a980798f62"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "香蒲",
    "truncated": false
  }
}
コウガマ
{
  "id": "jp-name-8daecbbd68295f92e3903bd84c7760e3e9ccf72b63c4690404a83cf6d8c0c9f9",
  "term": "コウガマ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-7a3a058d61fee82915ef3a514819f7227749c7c0314bccaab89181a980798f62"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "香蒲",
    "truncated": false
  }
}
コウブ
{
  "id": "jp-name-5eb00273d63ba4506d3ebe0167d4783a80081e18ee4b0bf7e2ac351f0c609443",
  "term": "コウブ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-7a3a058d61fee82915ef3a514819f7227749c7c0314bccaab89181a980798f62"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "香蒲",
    "truncated": false
  }
}
コウホ
{
  "id": "jp-name-4fd288c55992b0bca12d86fafcc4ba895142cae09b020dab2a396a3ff4265d33",
  "term": "コウホ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-7a3a058d61fee82915ef3a514819f7227749c7c0314bccaab89181a980798f62"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "香蒲",
    "truncated": false
  }
}
技術的な追跡情報

以下は監査と再現のための情報です。通常の閲覧では理解する必要はありません。

収録データの証拠範囲
  • 記録上の名称と別名は文字資料であり、現代の生薬基原を同定するものではありません。
  • この項目から処方適応や臨床的有効性の主張は作成されていません。
出典レコード ID
bencao-gangmu-kanripo-wyg
原始ファイルのバイト位置
22,981原始デジタルファイル内で本文を正確に特定するための値で、頁・用量・評価点ではありません。
原始ファイル SHA-256
7a3a058d61fee82915ef3a514819f7227749c7c0314bccaab89181a980798f62