← エクスプローラーへ戻る

本草項目

通草

確認状態:解析確認済み主張の状態:臨床的主張なし抜粋を表示可能

原文ガイド

原文引用・自動区分

《本草綱目》 に収録された「通草」の記載です。以下は原文の引用で、現代語訳や臨床推奨ではありません。

本文を読む

通草(本經中品)釋名木通(士良)附支(本經)丁翁(吳普)萬年藤(甄權)子名燕覆(時珍)(曰有細細孔兩頭皆通故名通草即今所謂木通也今之通草乃古之通脱木也宋本草混注為一名實)(相亂今分出之)集解(别錄曰通草生石城山谷及山陽正月二月采枝隂乾𢎞景曰今出近道遶樹藤生汁白莖有)(細孔兩頭皆通含一頭吹之則氣出彼頭者良或云即葍藤莖也恭曰此物大者徑三寸每節有二三枝)(枝頭有五葉子長三四寸核黒瓤白食之甘美南人謂為燕覆子或名鳥覆子遇七八月采之藏器曰江)(東人呼為畜葍子江西人呼為拏子如算袋瓤黄子黒食之去皮蘇云色白者乃㺅葍也頌曰今澤潞漢)…

前後の文脈や異体字を含め、原文で確認してください。

収録原文をすべて読む・出典を確認する ↓

ここは冒頭の抜粋です。下の原文欄は省略していません。

出典と原文

典籍・出典
《本草綱目》
分類・所在
卷十八下
記録上の別名
木通、附支、丁翁、萬年藤、子名燕覆
利用条件
オープンライセンス
通草(本經中品)釋名木通(士良)附支(本經)丁翁(吳普)萬年藤(甄權)子名燕覆(時珍)(曰有細細孔兩頭皆通故名通草即今所謂木通也今之通草乃古之通脱木也宋本草混注為一名實)(相亂今分出之)集解(别錄曰通草生石城山谷及山陽正月二月采枝隂乾𢎞景曰今出近道遶樹藤生汁白莖有)(細孔兩頭皆通含一頭吹之則氣出彼頭者良或云即葍藤莖也恭曰此物大者徑三寸每節有二三枝)(枝頭有五葉子長三四寸核黒瓤白食之甘美南人謂為燕覆子或名鳥覆子遇七八月采之藏器曰江)(東人呼為畜葍子江西人呼為拏子如算袋瓤黄子黒食之去皮蘇云色白者乃㺅葍也頌曰今澤潞漢)(中江淮湖南州郡亦有之藤生蔓大如指其莖榦大者徑三寸一枝五葉頗類石韋又似芍藥二葉相對)(夏秋開紫花亦有白花者結實如小木𤓰食之甘美即陳士良本草所謂桴棪子也其枝今人謂之木通)(而俗間所謂通草乃通脱木也古方所用通草皆今之木通其通脱木稀有用者或以木通為蔔萄苖者)(非矣按張氏燕吳行紀載揚州甘泉東院兩廊前有通草其形如椿少葉子垂稍際如苦棟與今所説不)(同或别一物也時珍曰今之木通有紫白二色紫者皮厚味辛白者皮薄味淡本經言味辛别錄言味甘)(是二者皆能通利也)氣味辛平無毒(别錄曰甘權日微寒普曰神農黄帝辛雷公苦杲曰味甘而淡氣平味薄)(降也陽中隂也)主治除脾胃寒熱通利九竅血脈關節令人不忘去惡蟲(本經)療脾疸常欲眠心煩噦出音聲治耳聾散癰腫諸結不消及金瘡惡瘡鼠瘻踒折齆鼻息肉墮胎去三蟲(别錄)治五淋利小便開關格治人多睡主水腫浮大(甄權)利諸經脈寒熱不通之氣(詵)理風熱小便數急疼小腹虚滿宜煎湯并蔥飲有效(士良)安心除煩止渴退熱明耳目治鼻塞通小腸下水破積聚血塊排膿治瘡癤止痛催生下胞女人血閉月候不勻天行時疾頭痛目眩羸劣乳結及下乳(大明)利大小便令人心寛下氣(藏器)主諸瘻瘡㗋痺咽痛濃煎含嚥(珣)通經利竅導小腸火(杲)發明(杲曰本草十劑通可去滯通草防己之屬是也夫防己大苦寒能瀉血中濕熱之滯又通大便)(通草甘淡能助西方秋氣下降利小便專瀉氣滯也肺受熱邪津液氣化之原絶則寒水斷流膀胱受濕)(熱癃閉約縮小便不通宜此治之其症胸中煩熱口燥舌乾咽乾大渇引飲小便淋瀝或閉塞不通脛痠)(脚熱並宜通草主之凡氣味與之同者茯苓澤瀉燈草豬苓琥珀瞿麥車前子之類皆可以滲濕利小便)(泄其滯氣也又曰木通下行泄小腸火利小便與琥珀同功無他藥可比時珍曰木通手厥隂心包絡手)(足太陽小腸膀胱之藥也故上能通心清肺治頭痛利九竅下能泄濕熱利小便通大腸治遍身拘痛本)(經及别錄皆不言及利小便治淋之功甄權日華子輩始發揚之葢其能泄丙丁之火則肺不受邪能通)(水道水源旣清則津液自化而諸經之濕與熱皆由小便泄去故古方導赤散用之亦瀉南補北扶西抑)(東之意楊仁齋直指方言人遍身胸腹𨼆熱疼痛拘急足冷皆是伏熱傷血血屬于心宜木通以通心竅)(則經絡流行也)附方(舊二新一)心熱尿赤(面赤唇乾咬牙口渴導赤散用木通生地黄炙甘草等分入水)(竹葉七片水煎服 錢氏方)婦人血氣(木通濃煎三五盞飲之即通 孟詵本草)金瘡踒折(通草煮汁釀酒日飲)鼠瘻不消(方同上)根主治項下癭瘤(甄權)子氣味甘寒無毒(詵曰平南人多食之北人不知其功)主治厚腸胃令人能食下三焦惡氣續五臟斷絶氣使語聲足氣通十二經脈和核食之(孟詵)除三焦客熱胃口熱閉胃不下食(士良)止渴利小便(時珍)
原典を開く ↗

この資料から分かること・次に調べること

歴史的記載の比較

現在読んでいるのは 《本草綱目》 の1項目です。同名の別資料と照合し、用途や別名の違いを調べられます。

同名の資料を検索 →

方剤とのつながり

本項目には方剤の関連付けがまだありません。使用方剤が存在しないという意味ではありません。

臨床研究・安全性

この本草項目では現代研究・安全性評価をまだ整理していません。研究が存在しない、安全に使える、と判断することはできません。

収録済み現代資料を名称検索 →現時点では名称・文献タイトルの照合で、網羅的な文献検索ではありません。

日本語名称と検索

この項目には、出典と照合済みの日本語名称がまだありません。

自動生成された検索用の読み(12 候補)

漢字の読みを機械的に組み合わせた検索候補です。収載された日本語生薬名ではなく、基原同一性・方剤使用・臨床有効性を証明しません。複数の読みは複数の独立した証拠ではありません。

専門家向け:名称データの監査

原データの区分・確認状態・制限・生成方法を保持しています。未翻訳の技術情報を含みます。

カヨウクサ
{
  "id": "jp-name-d593535f03ab23d09d0fc2aa98f720a957486d9674839f51bf005b85dc0da0d7",
  "term": "カヨウクサ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-3d00b685e7eda8be6f544c4ae92099efe4b3e4a74dee733c60e5dff512d4aa7f"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "通草",
    "truncated": false
  }
}
カヨウソウ
{
  "id": "jp-name-e4d2bc09802485ba18a66f5513307209b21ea11a4d2af5073c08f58aa936a127",
  "term": "カヨウソウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-3d00b685e7eda8be6f544c4ae92099efe4b3e4a74dee733c60e5dff512d4aa7f"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "通草",
    "truncated": false
  }
}
ツウクサ
{
  "id": "jp-name-0d74d4ef8651e6d032eb7522966377985e0745cb51345ffeb9ed30f5c92d5ced",
  "term": "ツウクサ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-3d00b685e7eda8be6f544c4ae92099efe4b3e4a74dee733c60e5dff512d4aa7f"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "通草",
    "truncated": false
  }
}
ツウソウ
{
  "id": "jp-name-9fa848b12ab9e9aaf79327bf44abd813f0e28bbdbaba106261e6b6eea60dc19c",
  "term": "ツウソウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-3d00b685e7eda8be6f544c4ae92099efe4b3e4a74dee733c60e5dff512d4aa7f"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "通草",
    "truncated": false
  }
}
ツクサ
{
  "id": "jp-name-31d0de1daa6a7475370addfc8eee449a1c0ec1b4930767f381b2f2cffaf7b49c",
  "term": "ツクサ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-3d00b685e7eda8be6f544c4ae92099efe4b3e4a74dee733c60e5dff512d4aa7f"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "通草",
    "truncated": false
  }
}
ツソウ
{
  "id": "jp-name-124cc49e15796353089025e46c74e33deb1381324103df4c9625f29b62fdb51f",
  "term": "ツソウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-3d00b685e7eda8be6f544c4ae92099efe4b3e4a74dee733c60e5dff512d4aa7f"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "通草",
    "truncated": false
  }
}
トウクサ
{
  "id": "jp-name-8ec0e170a50e236bdb1bc00d3700729d01216fe798b03b92253538a834b4a1d3",
  "term": "トウクサ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-3d00b685e7eda8be6f544c4ae92099efe4b3e4a74dee733c60e5dff512d4aa7f"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "通草",
    "truncated": false
  }
}
トウソウ
{
  "id": "jp-name-50d791a0427f236f719edbf0130b4546e41167a1524dd177d18f75b33ebb112c",
  "term": "トウソウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-3d00b685e7eda8be6f544c4ae92099efe4b3e4a74dee733c60e5dff512d4aa7f"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "通草",
    "truncated": false
  }
}
トオリクサ
{
  "id": "jp-name-74dc24f964347103db92407a259dbdc5af003f9e8dbfa9c0a635b5526e95a61a",
  "term": "トオリクサ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-3d00b685e7eda8be6f544c4ae92099efe4b3e4a74dee733c60e5dff512d4aa7f"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "通草",
    "truncated": false
  }
}
トオリソウ
{
  "id": "jp-name-e4e4b50dd387d8bb584d0e139b9ccaab56a85b80441eade37800abafdb909fa3",
  "term": "トオリソウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-3d00b685e7eda8be6f544c4ae92099efe4b3e4a74dee733c60e5dff512d4aa7f"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "通草",
    "truncated": false
  }
}
トオルクサ
{
  "id": "jp-name-689322a5fd9b795df27280357887e26f42266c93dc45a3117ef63d5f5a0d3e60",
  "term": "トオルクサ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-3d00b685e7eda8be6f544c4ae92099efe4b3e4a74dee733c60e5dff512d4aa7f"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "通草",
    "truncated": false
  }
}
トオルソウ
{
  "id": "jp-name-d32797364db124437bdbf246e0c04edb54389baf2cb9247a404dc585fd7b5c8e",
  "term": "トオルソウ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-3d00b685e7eda8be6f544c4ae92099efe4b3e4a74dee733c60e5dff512d4aa7f"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "通草",
    "truncated": false
  }
}
技術的な追跡情報

以下は監査と再現のための情報です。通常の閲覧では理解する必要はありません。

収録データの証拠範囲
  • 記録上の名称と別名は文字資料であり、現代の生薬基原を同定するものではありません。
  • この項目から処方適応や臨床的有効性の主張は作成されていません。
出典レコード ID
bencao-gangmu-kanripo-wyg
原始ファイルのバイト位置
44,835原始デジタルファイル内で本文を正確に特定するための値で、頁・用量・評価点ではありません。
原始ファイル SHA-256
3d00b685e7eda8be6f544c4ae92099efe4b3e4a74dee733c60e5dff512d4aa7f