← エクスプローラーへ戻る

本草項目

惡實

確認状態:解析確認済み主張の状態:臨床的主張なし抜粋を表示可能

原文ガイド

原文引用・自動区分

《本草綱目》 に収録された「惡實」の記載です。以下は原文の引用で、現代語訳や臨床推奨ではありません。

本文を読む

惡實(别録中品)釋名鼠粘(别録)牛蒡(别録)大力子(綱目)蒡翁菜(綱目)便牽牛(綱目)蝙蝠刺(時珍曰其實狀惡而多刺鈎故名其根葉皆可食人呼為牛菜術人隠之呼為大力也俚)(人謂之便牽牛河南人呼為夜乂頭頌曰實殻多刺鼠過之則綴惹不可脱故謂之鼠粘子亦如羊負来)(之比)集解(别録曰惡實生魯山平澤恭曰魯山在鄧州東北此草葉大如芋子殻似粟狀實細長如茺蔚)(子頌曰惡實即牛蒡子也處處有之葉大如芋葉而長實似葡萄核而褐色外殻似栗梂而小如指頭多)(刺根有極大者作菜茹益人秋後采子入藥時珍曰牛蒡古人種子以肥壤栽之剪苖汋淘為蔬取根煮)(暴為脯云甚益人…

前後の文脈や異体字を含め、原文で確認してください。

収録原文をすべて読む・出典を確認する ↓

ここは冒頭の抜粋です。下の原文欄は省略していません。

出典と原文

典籍・出典
《本草綱目》
分類・所在
卷十五
記録上の別名
鼠粘、牛蒡、大力子、蒡翁菜、便牽牛、蝙蝠刺
利用条件
オープンライセンス
惡實(别録中品)釋名鼠粘(别録)牛蒡(别録)大力子(綱目)蒡翁菜(綱目)便牽牛(綱目)蝙蝠刺(時珍曰其實狀惡而多刺鈎故名其根葉皆可食人呼為牛菜術人隠之呼為大力也俚)(人謂之便牽牛河南人呼為夜乂頭頌曰實殻多刺鼠過之則綴惹不可脱故謂之鼠粘子亦如羊負来)(之比)集解(别録曰惡實生魯山平澤恭曰魯山在鄧州東北此草葉大如芋子殻似粟狀實細長如茺蔚)(子頌曰惡實即牛蒡子也處處有之葉大如芋葉而長實似葡萄核而褐色外殻似栗梂而小如指頭多)(刺根有極大者作菜茹益人秋後采子入藥時珍曰牛蒡古人種子以肥壤栽之剪苖汋淘為蔬取根煮)(暴為脯云甚益人今人亦罕食之三月生苖起莖髙者三四尺四月開花成叢淡紫色結實如楓梂而小)(蕚上細刺百十攅簇之一梂有子數十顆其根大者如臂長者近尺其色灰黔七月采子十月采根)子修治(斆曰凡用㨂淨以酒拌蒸待有白霜重出以布拭去焙乾𢷬粉用)氣味辛平無毒(藏器曰苦元素曰辛温陽中之隂升也杲曰辛平陽也降也)主治明目補中除風傷(别録)風毒腫諸瘻(藏器)研末浸酒每日服三二盞除諸風去丹石毒利腰脚又食前熟挼三枚吞之散諸結節筋骨煩熱毒(甄權)吞一枚出癰疽頭(蘇恭)炒研煎飲通利小便(孟詵)潤肺散氣利咽膈去皮膚風通十二經(元素)消斑疹毒(時珍)發明(杲曰鼠粘子其用有四治風濕癮疹咽喉風熱散諸腫瘡瘍之毒利凝滯腰膝之氣是也)附方(舊五一新十)風水身腫(欲裂鼠粘子二両炒研為末每温水服二錢日三服 聖)(惠方)風熱浮腫(咽喉閉塞牛蒡子一合半生半熟為末熱酒服一寸匕 經騐方)痰厥頭痛(牛蒡子炒旋覆花等分為末臘茶清服一錢日二服 聖惠方)頭痛連睛(鼠粘子石)(膏等分為末茶清調服 醫方摘要)咽膈不利(疏風壅涎唾牛蒡子微炒荆芥穗一両炙甘草)(半両為末食後湯服二錢當緩緩取效 寇氏本草衍義)懸癰喉痛(風熱上搏也惡實炒甘草)(生等分水煎含嚥名啟闗散 普濟方)喉痺腫痛(牛蒡子六分馬藺子六分為散每空心温)(水服方寸匕日再服仍以牛蒡子三両塩二両研勻炒熱包熨喉外 廣濟方)咽喉痘疹(牛蒡)(子二錢桔梗一錢半粉甘草節七分水煎服 痘疹要訣)風熱癮疹(牛蒡子炒浮萍等分以薄)(荷湯服二錢日二服 初虞世古今録騐)風齲牙痛(鼠粘子炒煎水含𠻳吐之 延年方)小兒痘瘡(時出不快壯熱狂躁咽膈壅塞大便祕澁小兒咽喉腫不利若大便利者勿服牛蒡子炒)(一錢二分荆芥穗二分甘草節四分水一盞同煎至七分温服已出亦可服名必勝散 和劑局方)婦人吹乳(鼠粘一錢麝香少許温酒服一小盞效 聖惠方)天行時疾(生牛蒡根搗汁)(五合空腹分為二服服訖取桑葉一把炙黄以水一升煮取五合頓服取汁無葉用枝 孫真人食忌)熱攻心煩(恍惚以牛蒡根搗汁一升食後分為二服 食醫心鏡)傷寒搐搦(汗後)(覆盖不宻致腰背手足搐搦者牛蒡根散主之牛蒡根十條麻黄牛膝天南星各六錢剉于盆内研細好)(酒一升同研以新布絞取汁以炭火半秤燒一地坑令赤掃净傾藥汁入坑内再燒令黑色取出于乳鉢)(内細研每服一錢温酒下日三服 朱肱活人書)一切風疾(十年二十年者牛蒡根一升生)(地黄枸把子牛膝各三升用袋盛藥浸無灰酒三升内每任意飲之 外臺秘要方)老人中風(口目撁動煩悶不安牛蒡根切一升去皮晒乾杵為麫白米四合淘凈和作餺飥豉汁中煮加葱椒五味)(空心食之恒服極效 壽親養老書)老人風濕(久痺筋攣骨痛服此壯腎潤皮毛益氣力牛蒡)(根一升切生地黄一升切大豆二升炒以絹袋盛浸集一斗酒中五六日任性空心温服二三盞日二服)(驗方)頭面忽腫(熱毒風氣内攻或連手足赤腫觸着痛者牛蒡子根一名蝙蝠刺洗淨研爛酒)(煎成膏絹攤貼腫處仍以熱酒服一二匙腫消痛减 斗門方)頭風掣痛(不可禁者磨膏主之)(取牛蒡莖葉搗取濃汁二升無灰酒一升塩花一匙頭糠火煎稠成膏以摩痛處風毒自散摩時須極力)(令熱乃效冬月用根 篋中方)頭風白屑(牛蒡葉搗汁熬稠塗之至明皂筴水洗去 聖惠方)喉中熱腫(鼠粘根一升水五升煎一升分三服 延年方)小兒咽腫(牛蒡根搗汁細)(嚥之方普濟)熱毒牙痛(熱毒風攻頭面齒齦腫痛不可忍牛蒡根一斤搗汁入塩花一錢銀)(器中熬成膏每用塗齒齦上重者不過三度瘥 聖恵方)項下癭疾(鼠粘子根一升水三升煮)(取一升半分三服或為末蜜丸常服之 救急方)耳卒腫痛(牛蒡根切絞汁二升銀鍋内熬)(膏塗之録聖濟總)小便不通(臍腹急痛牛蒡葉汁生地黄汁二合和勻入蜜二合每服一合)(入水半盞煎三五沸調滑石末一錢服 聖濟總録)癤子腫毒(鼠粘子葉貼之 千金方)石瘻出膿(堅實寒熱鼠粘子葉為末和雞子白封之 外臺秘要)諸瘡腫毒(牛蒡根三)(莖洗煮爛搗汁入米煮粥食一捥甚良普濟方)積年惡瘡(反花瘡漏瘡不瘥者牛蒡根搗和臘)(月猪脂日日封之 千金方)月水不通(結成癥塊腹肋脹大欲死牛蒡根二斤剉蒸三遍以)(生絹袋盛之以酒二斗浸五日每食前温服一盞 普濟方)
原典を開く ↗

この資料から分かること・次に調べること

歴史的記載の比較

現在読んでいるのは 《本草綱目》 の1項目です。同名の別資料と照合し、用途や別名の違いを調べられます。

同名の資料を検索 →

方剤とのつながり

本項目には方剤の関連付けがまだありません。使用方剤が存在しないという意味ではありません。

臨床研究・安全性

この本草項目では現代研究・安全性評価をまだ整理していません。研究が存在しない、安全に使える、と判断することはできません。

収録済み現代資料を名称検索 →現時点では名称・文献タイトルの照合で、網羅的な文献検索ではありません。

日本語名称と検索

この項目には、出典と照合済みの日本語名称がまだありません。

自動生成された検索用の読み(12 候補)

漢字の読みを機械的に組み合わせた検索候補です。収載された日本語生薬名ではなく、基原同一性・方剤使用・臨床有効性を証明しません。複数の読みは複数の独立した証拠ではありません。

専門家向け:名称データの監査

原データの区分・確認状態・制限・生成方法を保持しています。未翻訳の技術情報を含みます。

アクシツ
{
  "id": "jp-name-5973b66416c556d633b2b5c7529fba0e65a59a3a7dacab124f4cc2ff1647a52d",
  "term": "アクシツ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-257731e231a2b3b44f248c3cea05ab47cf289413807364b5dcade53041ec09ac"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "惡實",
    "truncated": false
  }
}
アクジツ
{
  "id": "jp-name-2cf6347d4386c5aa2780f76e9a650e5f0d8b2857408947989518eabd4a92bb2f",
  "term": "アクジツ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-257731e231a2b3b44f248c3cea05ab47cf289413807364b5dcade53041ec09ac"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "惡實",
    "truncated": false
  }
}
アクミ
{
  "id": "jp-name-e09a7baa5b71ef3681a6934f02f6c0cb43f80479488f5f8d090d70edb6774050",
  "term": "アクミ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-257731e231a2b3b44f248c3cea05ab47cf289413807364b5dcade53041ec09ac"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "惡實",
    "truncated": false
  }
}
アクミノル
{
  "id": "jp-name-4df065caeb3e31c64d36e3134d26e0562be65d45d70df5d359f11b1c1648858f",
  "term": "アクミノル",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-257731e231a2b3b44f248c3cea05ab47cf289413807364b5dcade53041ec09ac"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "惡實",
    "truncated": false
  }
}
オシツ
{
  "id": "jp-name-a078afd45f7b1132c4e8ba3e1a4e76aca443472e97dedf98b2260ca915bc0fd8",
  "term": "オシツ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-257731e231a2b3b44f248c3cea05ab47cf289413807364b5dcade53041ec09ac"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "惡實",
    "truncated": false
  }
}
オジツ
{
  "id": "jp-name-b6b84d3cb0832f9443c1ea769abb63807b58b6f7eb8a2414b2856e0e92a7d76b",
  "term": "オジツ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-257731e231a2b3b44f248c3cea05ab47cf289413807364b5dcade53041ec09ac"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "惡實",
    "truncated": false
  }
}
オミ
{
  "id": "jp-name-f37332a136a268076007d53456db4dad87d91a4eb3db33cd80c382a12f160a79",
  "term": "オミ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-257731e231a2b3b44f248c3cea05ab47cf289413807364b5dcade53041ec09ac"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "惡實",
    "truncated": false
  }
}
オミノル
{
  "id": "jp-name-66761c224b17b2dacaa4da7358f7dfd0e7011b8aad552c51121f7b505e2ce8e0",
  "term": "オミノル",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-257731e231a2b3b44f248c3cea05ab47cf289413807364b5dcade53041ec09ac"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "惡實",
    "truncated": false
  }
}
ワルイシツ
{
  "id": "jp-name-32d8838c30faa4aef0c7a30f72de2109864b067c8477b183d8b0a648975f40a1",
  "term": "ワルイシツ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-257731e231a2b3b44f248c3cea05ab47cf289413807364b5dcade53041ec09ac"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "惡實",
    "truncated": false
  }
}
ワルイジツ
{
  "id": "jp-name-cd2171122d160b69840029ba21b30eca7b9b833ea5a3a9705fd4db271f18b3cd",
  "term": "ワルイジツ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-257731e231a2b3b44f248c3cea05ab47cf289413807364b5dcade53041ec09ac"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "惡實",
    "truncated": false
  }
}
ワルイミ
{
  "id": "jp-name-92a427ec2a43ceecc036554566780f3c05f57b98c3838344436b9296f1a35932",
  "term": "ワルイミ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-257731e231a2b3b44f248c3cea05ab47cf289413807364b5dcade53041ec09ac"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "惡實",
    "truncated": false
  }
}
ワルイミノル
{
  "id": "jp-name-ec8c677326699cac42600684fb5c8cbf6e4b4939f436aaac868a2408636b2341",
  "term": "ワルイミノル",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-257731e231a2b3b44f248c3cea05ab47cf289413807364b5dcade53041ec09ac"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "惡實",
    "truncated": false
  }
}
技術的な追跡情報

以下は監査と再現のための情報です。通常の閲覧では理解する必要はありません。

収録データの証拠範囲
  • 記録上の名称と別名は文字資料であり、現代の生薬基原を同定するものではありません。
  • この項目から処方適応や臨床的有効性の主張は作成されていません。
出典レコード ID
bencao-gangmu-kanripo-wyg
原始ファイルのバイト位置
106,291原始デジタルファイル内で本文を正確に特定するための値で、頁・用量・評価点ではありません。
原始ファイル SHA-256
257731e231a2b3b44f248c3cea05ab47cf289413807364b5dcade53041ec09ac