原文摘读
泻相火,补肾水 苦寒微辛,沉阴下降。
结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。
本草条目
这里展示的是《本草備要》中“黄柏”的记载。下面按原文线索帮助阅读,不把古籍记载改写成现代疗效结论。
泻相火,补肾水 苦寒微辛,沉阴下降。
结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。
泻膀胱相火(足太阳引经药),补肾水不足,坚肾润燥(《发明》曰∶非真能补也。
结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。
肾苦燥,急食辛以润之,肾欲坚,急食苦以坚之也,相火退而肾固,则无狂荡之患矣。
结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。
按∶肾本属水,虚则热矣;心本属火,虚则寒矣),除湿清热。
结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。
疗下焦虚,骨蒸劳热(阴虚生内热),诸痿瘫痪(热胜则伤血,血不荣筋,则软短而为拘。
结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。
湿胜则伤筋,筋不束骨,则弛长而为痿。
结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。
导读仅摘取开头部分;下方原文栏不作截断。
泻相火,补肾水 苦寒微辛,沉阴下降。泻膀胱相火(足太阳引经药),补肾水不足,坚肾润燥(《发明》曰∶非真能补也。肾苦燥,急食辛以润之,肾欲坚,急食苦以坚之也,相火退而肾固,则无狂荡之患矣。按∶肾本属水,虚则热矣;心本属火,虚则寒矣),除湿清热。 疗下焦虚,骨蒸劳热(阴虚生内热),诸痿瘫痪(热胜则伤血,血不荣筋,则软短而为拘。湿胜则伤筋,筋不束骨,则弛长而为痿。合苍术名二妙散,清热利湿,为治痿要药。或兼气虚、血虚、脾虚、肾虚、湿痰、死血者,当随证加治),目赤耳鸣(肾火),消渴便闭,黄胆水肿(王善夫病便闭,腹坚如石,腿裂出水,饮食不下,治以利小便药,遍服不效。东垣曰∶此奉养太过,膏梁积热,损伤肾水,致膀胱干涸,小便不化,火又逆上,而为呕哕,《难经》所谓关则不得小便,格则吐逆者。《内经》所谓无阴则阳无以化也。遂处以北方大苦寒之剂,黄柏、知母各一两,酒洗焙研,桂一钱为引,名滋肾丸,每服二百丸,未几,前阴如刀刺火烧,溺出床下成流,肿胀遂消)。水泻热痢,痔血肠风,漏下赤白(皆湿热为病),诸疮痛痒,头疮(研末敷之)口疮(蜜炒研含。凡口疮用凉药不效者,乃中气不足,虚火上炎。宜用反治之法,参、术、甘草补上之虚,干姜散火之际。甚者加附子,或噙官桂,引火归元),杀虫安蛔。久服伤胃,尺脉弱者禁用(若虚火上炎,服此苦寒之剂,有寒中之变。 时珍曰∶知母佐黄柏,滋阴降火,有金水相生之义。古云黄柏无知母,犹水母之无虾也。盖黄柏能制命门、膀胱阴中之火,知母能清肺金、滋肾水之化源。丹溪曰∶君火者,人火也,心火也。可以水灭,可以直折,黄连之属,可以制之。相火者,天火也,龙雷之火也。阴火也,不可以水湿制之,当从其性而伏之,惟黄柏之属,可以降之。按∶火有虚火、实火、燥火、湿火、郁火、相火之异。虚火宜补,实火宜泻,燥火宜滋润,郁火宜升发。湿火由湿郁为热,多病 肿。经所谓诸腹胀大,皆属于热;诸病 肿,皆属于火是也。宜利湿清热而兼补脾。相火寄于肝肾,乃龙雷之火,非苦寒所能胜,宜滋阴养血,壮水之主,以制阳光。又按∶诸病之中,火证为多,有本经自病者,如忿怒生肝火,焦思生心火之类是也;有子母相克者,如金火克肺金,肝木克脾火之类是也;有脏腑相移者,如肺火咳嗽,久则移热于大肠而泄泻,心火烦焦,久则移热于小肠,而为淋闭之类是也。又有别经相移者,有数经合病者,当从其重者而治之)。 川产、肉浓色深者良。生用降实火,蜜炙则不伤胃,炒黑能止崩带。酒制治上,蜜制治中,盐制治下(又末乳调,能涂冻疮)。打开原始来源 ↗当前是一份《本草備要》的条目。可以与其他来源的同名记录对读,比较用途、别名和文字差异。
检索同名资料 →本条目尚未关联方剂,不代表没有方剂使用它。目前不能据此列出已核实的处方。
本草条目中尚未整理现代研究与安全性评估。这里的“未整理”不代表没有研究,也不代表已证实安全。
按名称查已收录现代资料 →当前匹配名称及文献标题,不是全面文献检索,可能没有命中。本条目尚无有来源且已复核的日文名称。
这些是按汉字读音组合的生成读音候选,不是已收录的日文药名,不证明基原等同性、方剂使用或临床有效性。多个读音不是多份独立证据。
保留原始分类、复核状态、限制及生成方法;以下含未翻译的技术数据。
{
"id": "jp-name-1cba9aa91bf7b574d6cabedfe215649b3eee08efb47b287efaecb04a1840e7cf",
"term": "オウカシワ",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-1a439ae6c8dc08081e117dbf68ead4e9235f2f0678297d221067e5e2f28c5404"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "黄柏",
"truncated": false
}
}{
"id": "jp-name-bb3eb062493d5138fb432759e3a200a626deaa98cfdb16b0399e71de849bfaae",
"term": "オウハク",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-1a439ae6c8dc08081e117dbf68ead4e9235f2f0678297d221067e5e2f28c5404"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "黄柏",
"truncated": false
}
}{
"id": "jp-name-98162d25880fc2637b3592b3ed9322f7716f7e44c36a97e36282ef812cbea48d",
"term": "キカシワ",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-1a439ae6c8dc08081e117dbf68ead4e9235f2f0678297d221067e5e2f28c5404"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "黄柏",
"truncated": false
}
}{
"id": "jp-name-18044650b7d94ec876313b7a79a0192dff15b0e8db06dda2d0bac7eb7b88aa2d",
"term": "キハク",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-1a439ae6c8dc08081e117dbf68ead4e9235f2f0678297d221067e5e2f28c5404"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "黄柏",
"truncated": false
}
}{
"id": "jp-name-cc7fab759c2251fb3abfcd4e07459bec35b988c1794ec3ef437a9e102361004a",
"term": "コウカシワ",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-1a439ae6c8dc08081e117dbf68ead4e9235f2f0678297d221067e5e2f28c5404"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "黄柏",
"truncated": false
}
}{
"id": "jp-name-3319ee81763ebb36fcab600604c8b92bf0bb3170072152d360ae1d232a8affd0",
"term": "コウハク",
"script": "katakana",
"target_record_ids": [
"herb-entry-1a439ae6c8dc08081e117dbf68ead4e9235f2f0678297d221067e5e2f28c5404"
],
"relation": "generated_reading_candidate",
"review_state": "generated",
"source_refs": [],
"limitations": [
"generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
"a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
],
"derivation": {
"combination_cap": 32,
"method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
"simplified_character_fallbacks": [],
"source_label": "黄柏",
"truncated": false
}
}以下字段供审计与复现使用,一般阅读时无需理解。