← 返回探索器

本草条目

黄柏

复核状态:待来源归属复核结论状态:未建立临床结论可显示摘录

先读懂这条记录

原文摘读 · 自动分段

这里展示的是《本草備要》中“黄柏”的记载。下面按原文线索帮助阅读,不把古籍记载改写成现代疗效结论。

原文摘读

泻相火,补肾水 苦寒微辛,沉阴下降。

结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。

原文摘读

泻膀胱相火(足太阳引经药),补肾水不足,坚肾润燥(《发明》曰∶非真能补也。

结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。

原文摘读

肾苦燥,急食辛以润之,肾欲坚,急食苦以坚之也,相火退而肾固,则无狂荡之患矣。

结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。

原文摘读

按∶肾本属水,虚则热矣;心本属火,虚则寒矣),除湿清热。

结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。

原文摘读

疗下焦虚,骨蒸劳热(阴虚生内热),诸痿瘫痪(热胜则伤血,血不荣筋,则软短而为拘。

结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。

原文摘读

湿胜则伤筋,筋不束骨,则弛长而为痿。

结合上下文阅读;遇到异体字或可疑文字,可打开原始来源校对。

阅读全部收录原文,核对出处 ↓

导读仅摘取开头部分;下方原文栏不作截断。

来源与原文

典籍或来源
《本草備要》
所在部类
木部
使用权限
开放许可
泻相火,补肾水 苦寒微辛,沉阴下降。泻膀胱相火(足太阳引经药),补肾水不足,坚肾润燥(《发明》曰∶非真能补也。肾苦燥,急食辛以润之,肾欲坚,急食苦以坚之也,相火退而肾固,则无狂荡之患矣。按∶肾本属水,虚则热矣;心本属火,虚则寒矣),除湿清热。 疗下焦虚,骨蒸劳热(阴虚生内热),诸痿瘫痪(热胜则伤血,血不荣筋,则软短而为拘。湿胜则伤筋,筋不束骨,则弛长而为痿。合苍术名二妙散,清热利湿,为治痿要药。或兼气虚、血虚、脾虚、肾虚、湿痰、死血者,当随证加治),目赤耳鸣(肾火),消渴便闭,黄胆水肿(王善夫病便闭,腹坚如石,腿裂出水,饮食不下,治以利小便药,遍服不效。东垣曰∶此奉养太过,膏梁积热,损伤肾水,致膀胱干涸,小便不化,火又逆上,而为呕哕,《难经》所谓关则不得小便,格则吐逆者。《内经》所谓无阴则阳无以化也。遂处以北方大苦寒之剂,黄柏、知母各一两,酒洗焙研,桂一钱为引,名滋肾丸,每服二百丸,未几,前阴如刀刺火烧,溺出床下成流,肿胀遂消)。水泻热痢,痔血肠风,漏下赤白(皆湿热为病),诸疮痛痒,头疮(研末敷之)口疮(蜜炒研含。凡口疮用凉药不效者,乃中气不足,虚火上炎。宜用反治之法,参、术、甘草补上之虚,干姜散火之际。甚者加附子,或噙官桂,引火归元),杀虫安蛔。久服伤胃,尺脉弱者禁用(若虚火上炎,服此苦寒之剂,有寒中之变。 时珍曰∶知母佐黄柏,滋阴降火,有金水相生之义。古云黄柏无知母,犹水母之无虾也。盖黄柏能制命门、膀胱阴中之火,知母能清肺金、滋肾水之化源。丹溪曰∶君火者,人火也,心火也。可以水灭,可以直折,黄连之属,可以制之。相火者,天火也,龙雷之火也。阴火也,不可以水湿制之,当从其性而伏之,惟黄柏之属,可以降之。按∶火有虚火、实火、燥火、湿火、郁火、相火之异。虚火宜补,实火宜泻,燥火宜滋润,郁火宜升发。湿火由湿郁为热,多病 肿。经所谓诸腹胀大,皆属于热;诸病 肿,皆属于火是也。宜利湿清热而兼补脾。相火寄于肝肾,乃龙雷之火,非苦寒所能胜,宜滋阴养血,壮水之主,以制阳光。又按∶诸病之中,火证为多,有本经自病者,如忿怒生肝火,焦思生心火之类是也;有子母相克者,如金火克肺金,肝木克脾火之类是也;有脏腑相移者,如肺火咳嗽,久则移热于大肠而泄泻,心火烦焦,久则移热于小肠,而为淋闭之类是也。又有别经相移者,有数经合病者,当从其重者而治之)。 川产、肉浓色深者良。生用降实火,蜜炙则不伤胃,炒黑能止崩带。酒制治上,蜜制治中,盐制治下(又末乳调,能涂冻疮)。
打开原始来源 ↗

这份资料能说明什么?

比较历代记载

当前是一份《本草備要》的条目。可以与其他来源的同名记录对读,比较用途、别名和文字差异。

检索同名资料 →

追查相关方剂

本条目尚未关联方剂,不代表没有方剂使用它。目前不能据此列出已核实的处方。

临床研究与安全性

本草条目中尚未整理现代研究与安全性评估。这里的“未整理”不代表没有研究,也不代表已证实安全。

按名称查已收录现代资料 →当前匹配名称及文献标题,不是全面文献检索,可能没有命中。

日文名称与检索

本条目尚无有来源且已复核的日文名称。

自动生成的检索读音(6 个候选)

这些是按汉字读音组合的生成读音候选,不是已收录的日文药名,不证明基原等同性、方剂使用或临床有效性。多个读音不是多份独立证据。

专业审查:名称来源与生成记录

保留原始分类、复核状态、限制及生成方法;以下含未翻译的技术数据。

オウカシワ
{
  "id": "jp-name-1cba9aa91bf7b574d6cabedfe215649b3eee08efb47b287efaecb04a1840e7cf",
  "term": "オウカシワ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-1a439ae6c8dc08081e117dbf68ead4e9235f2f0678297d221067e5e2f28c5404"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "黄柏",
    "truncated": false
  }
}
オウハク
{
  "id": "jp-name-bb3eb062493d5138fb432759e3a200a626deaa98cfdb16b0399e71de849bfaae",
  "term": "オウハク",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-1a439ae6c8dc08081e117dbf68ead4e9235f2f0678297d221067e5e2f28c5404"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "黄柏",
    "truncated": false
  }
}
キカシワ
{
  "id": "jp-name-98162d25880fc2637b3592b3ed9322f7716f7e44c36a97e36282ef812cbea48d",
  "term": "キカシワ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-1a439ae6c8dc08081e117dbf68ead4e9235f2f0678297d221067e5e2f28c5404"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "黄柏",
    "truncated": false
  }
}
キハク
{
  "id": "jp-name-18044650b7d94ec876313b7a79a0192dff15b0e8db06dda2d0bac7eb7b88aa2d",
  "term": "キハク",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-1a439ae6c8dc08081e117dbf68ead4e9235f2f0678297d221067e5e2f28c5404"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "黄柏",
    "truncated": false
  }
}
コウカシワ
{
  "id": "jp-name-cc7fab759c2251fb3abfcd4e07459bec35b988c1794ec3ef437a9e102361004a",
  "term": "コウカシワ",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-1a439ae6c8dc08081e117dbf68ead4e9235f2f0678297d221067e5e2f28c5404"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "黄柏",
    "truncated": false
  }
}
コウハク
{
  "id": "jp-name-3319ee81763ebb36fcab600604c8b92bf0bb3170072152d360ae1d232a8affd0",
  "term": "コウハク",
  "script": "katakana",
  "target_record_ids": [
    "herb-entry-1a439ae6c8dc08081e117dbf68ead4e9235f2f0678297d221067e5e2f28c5404"
  ],
  "relation": "generated_reading_candidate",
  "review_state": "generated",
  "source_refs": [],
  "limitations": [
    "generated from Unicode Unihan kJapaneseOn/kJapaneseKun character readings; it is not an attested Japanese herb name",
    "a generated reading does not establish botanical identity, materia-medica equivalence, formula use, or clinical effectiveness"
  ],
  "derivation": {
    "combination_cap": 32,
    "method": "unicode-unihan-kJapaneseOn-kJapaneseKun",
    "simplified_character_fallbacks": [],
    "source_label": "黄柏",
    "truncated": false
  }
}
技术溯源信息

以下字段供审计与复现使用,一般阅读时无需理解。

原始记录的证据边界
  • 记录中的名称与别名属于文字证据,不能据此确认现代药材基原。
  • 该条目尚未建立方剂适应证或临床有效性结论。
来源记录 ID
bencao-beiyao-ws
原始文件字节位置
221,884用于在原始数字文件中精确定位这段文字,不是页码、剂量或评分。
原始文件 SHA-256
1a439ae6c8dc08081e117dbf68ead4e9235f2f0678297d221067e5e2f28c5404